ABD federal hükümeti, Mayıs ayında 292,6 milyar dolarlık bütçe açığı vererek piyasa beklentilerini geride bıraktı. Hazine Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, geçen yılın aynı döneminde 240 milyar dolar olan açık, yüzde 22 artış gösterdi. Beklentiler 265 milyar dolar seviyesindeydi. Artışta gelirlerdeki yavaşlama ve faiz harcamalarındaki yükseliş etkili oldu.
Bütçe dengesi bozuluyor
Mayıs ayında federal hükümetin gelirleri 329 milyar dolar olarak kaydedilirken, bu rakam geçen yıla göre yüzde 3 düşüş anlamına geliyor. Bireysel gelir vergisi tahsilatı yüzde 2 azalarak 160 milyar dolara geriledi. Şirket vergileri ise yüzde 10 düşüşle 12 milyar dolara indi. Öte yandan harcamalar 621 milyar dolar ile yüzde 13 arttı. Sağlık, sosyal güvenlik ve savunma harcamalarındaki artış dikkat çekerken, faiz giderleri yüzde 30 yükselerek 76 milyar dolara çıktı.
Mali yılın ilk 8 ayı
Ekim-Mayıs dönemini kapsayan 2024 mali yılının ilk sekiz ayında bütçe açığı toplam 1,207 trilyon dolara ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 1,163 trilyon dolardı. Açıktaki artışa rağmen, gelirlerdeki yıllık yüzde 8'lik artış (4,04 trilyon dolar) kısmen dengeleyici oldu. Ancak harcamaların yüzde 10 artarak 5,25 trilyon dolara çıkması açığı büyüttü. Faiz giderleri toplamda 480 milyar dolara ulaşarak geçen yıla göre yüzde 37 arttı. Kongre Bütçe Ofisi (CBO), 2024 mali yılı sonunda bütçe açığının 1,5 trilyon doların üzerinde olacağını tahmin ediyor.
ABD'nin artan borç stoku ve yüksek faiz oranları, federal bütçeyi baskılamaya devam ediyor. Mayıs ayı verileri, ekonominin güçlü seyretmesine rağmen mali disiplinin sağlanmasında zorluklar yaşandığını ortaya koyuyor. Özellikle faiz giderlerindeki hızlı yükseliş, uzun vadede sürdürülemez bir borç dinamiğine işaret ediyor.
- Gelirler: 329 milyar dolar (yıllık %3 düşüş)
- Harcamalar: 621 milyar dolar (yıllık %13 artış)
- Faiz giderleri: 76 milyar dolar (yıllık %30 artış)
- Ekim-Mayıs dönemi açığı: 1,207 trilyon dolar
ABD ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,6 büyümesine rağmen, federal bütçede kalıcı bir iyileşme görülmüyor. Siyasi kutuplaşma nedeniyle bütçe müzakereleri sık sık krize dönüşürken, borç tavanı tartışmaları da belirsizliği artırıyor. CBO, mevcut politikaların devam etmesi halinde 2034 yılına kadar federal borcun GSYİH'nın yüzde 116'sına çıkacağını öngörüyor.
ABD bütçe açığının bu denli yüksek seyretmesi, küresel piyasalar için de risk oluşturuyor. Uzun vadeli faizlerin yüksek kalması, doların değerlenmesine ve gelişmekte olan ülkeler üzerinde baskıya yol açabiliyor. Bu açıdan, ABD mali politikalarının küresel yansımaları yakından izlenmeli.
