ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yürütülen gizli müzakerelerin ardından “büyük bir uzlaşıya” varıldığını açıkladı. Trump, Beyaz Saray’da yaptığı kısa açıklamada, anlaşmanın iki ülke arasında yıllardır süren gerilimi sona erdireceğini ve bölgesel istikrara katkı sağlayacağını söyledi. Anlaşmanın detayları henüz kamuoyuyla paylaşılmazken, Tahran yönetiminden resmi bir açıklama gelmedi.
Anlaşmanın perde arkası
Diplomatik kaynaklara göre, müzakereler son iki aydır Umman ve İsviçre aracılığıyla yürütülüyordu. Başkan Trump, İran’ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçlerle ilgili endişelerinin anlaşmada ele alındığını belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise anlaşmanın “karşılıklı saygı ve çıkarlar temelinde” şekillendiğini ifade ederek, detayların önümüzdeki günlerde açıklanacağını duyurdu.
Uluslararası tepkiler
Dünya liderlerinden anlaşmaya yönelik temkinli iyimserlik yorumları geliyor. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, anlaşmayı “olumlu bir adım” olarak nitelerken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu herhangi bir anlaşmanın İran’ın nükleer silah elde etmesine izin vermemesi gerektiğini vurguladı. Suudi Arabistan ve BAE ise anlaşmanın bölgesel güvenliğe katkı sağlamasını umduklarını açıkladılar.
Anlaşmanın kapsamı
Uzmanlar, anlaşmanın üç ana başlıkta şekillendiğini öngörüyor: nükleer programın kısıtlanması, yaptırımların hafifletilmesi ve bölgesel çatışmalarda (Yemen, Suriye, Irak) tansiyonun düşürülmesi. Eski ABD Dışişleri yetkilileri, Trump’ın seçim vaadi olan “İran’la yeni bir anlaşma” hedefine ulaştığını ancak Kongre’nin onayının gerekip gerekmeyeceğinin belirsiz olduğunu belirtiyor.
Anlaşma metninin önümüzdeki hafta içinde Washington ve Tahran’da eş zamanlı olarak imzalanması bekleniyor. ABD’de Başkan Trump, anlaşmayı “tarihi bir başarı” olarak nitelendirirken, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin de yakında bir açıklama yapması bekleniyor.
