ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Avrupa'daki askeri varlığını önemli ölçüde azaltmayı değerlendiriyor. NATO müttefiklerinin Rusya'nın artan tehdidine ilişkin uyarılarına rağmen, 25 bin ila 40 bin arasında ABD askerinin geri çekilmesi gündemde. Bu sayı, Avrupa'daki toplam ABD askerinin yaklaşık üçte birine denk geliyor. Olası geri çekilme planı, Avrupa başkentlerinde alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
NATO Müttefiklerinden Tepki
NATO yetkilileri ve Avrupalı liderler, böyle bir adımın ittifakın doğu kanadındaki güvenlik dengesini bozacağını belirtiyor. Özellikle Polonya, Baltık ülkeleri ve Romanya gibi Rusya'ya komşu ülkeler, ABD askerlerinin çekilmesinin caydırıcılığı zayıflatacağı endişesini taşıyor. NATO Genel Sekreteri, geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada, ittifakın doğu sınırlarının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştı. ABD'nin olası çekilme kararı, bu çağrılarla çelişiyor.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi de konuya ilişkin endişelerini dile getirerek, Avrupa'nın savunma kapasitesini artırması gerektiğini ancak ABD'nin varlığının halen kritik olduğunu ifade etti. Almanya ve Fransa gibi kilit ülkeler, Washington'dan resmi bir açıklama bekliyor.
ABD'nin Gerekçeleri ve Stratejik Değişim
ABD yönetimi, asker çekme planını henüz resmi olarak açıklamadı. Ancak Pentagon kaynaklarına göre, bu değerlendirme, ABD'nin savunma stratejisini Asya-Pasifik bölgesine kaydırma çabasının bir parçası. Çin'in artan askeri gücü ve Tayvan çevresindeki gerilim, Washington'un önceliklerini değiştirmesine yol açıyor. Ayrıca, Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırma taahhütleri de ABD'nin asker sayısını azaltabileceği yönünde sinyal veriyor.
NATO'nun 2014 Galler Zirvesi'nde kabul edilen ve tüm üyelerin GSYİH'lerinin %2'sini savunmaya ayırmasını öngören hedefe rağmen, birçok Avrupa ülkesi bu orana ulaşamadı. ABD Başkanı, seçim kampanyası sırasında Avrupa'nın savunma yükünü paylaşmadığını sık sık dile getirmişti. Bu çerçevede, asker çekme planı, Avrupa'yı daha fazla sorumluluk almaya zorlama amacı taşıyor olabilir.
Olası Sonuçlar ve Avrupa'nın Savunma Geleceği
ABD askerlerinin çekilmesi halinde, Avrupa'nın savunma mimarisinde köklü değişiklikler yaşanabilir. Avrupa ülkeleri, ortak bir ordu kurma veya mevcut NATO yapısını güçlendirme seçeneklerini tartışıyor. Fransa Cumhurbaşkanı, daha önce "Avrupa'nın kendi savunmasını üstlenmesi gerektiğini" söylemişti. Ancak böyle bir dönüşüm kısa vadede zor görünüyor; zira Avrupa'nın askeri kapasitesi, ABD'nin sağladığı hava desteği, istihbarat ve lojistik olmadan önemli ölçüde zayıflar.
Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı sürerken, ABD'nin Avrupa'daki varlığını azaltması, Moskova'nın lehine bir adım olarak yorumlanabilir. Kremlin, NATO'nun genişlemesini ve askeri varlığını her zaman tehdit olarak görmüştür. ABD askerlerinin çekilmesi, Rusya'nın Doğu Avrupa üzerindeki baskısını artırabilir.
Öte yandan, ABD'nin Avrupa'daki askeri üsleri, sadece caydırıcılık değil, aynı zamanda istihbarat toplama, hızlı müdahale ve müttefiklerle ortak tatbikatlar açısından da kritik öneme sahip. Bu üslerin kapatılması veya küçültülmesi, ABD'nin küresel güç projeksiyonunu da etkileyebilir.
Sonuç olarak, ABD'nin Avrupa'dan asker çekme planı, transatlantik ilişkilerde yeni bir dönemin habercisi olabilir. Avrupa'nın savunma bağımsızlığı tartışmaları yeniden alevlenirken, NATO'nun geleceği belirsizlik kazanıyor. Washington'un nihai kararı, hem Avrupa'nın güvenlik mimarisini hem de küresel güç dengelerini şekillendirecek.
