ABD yönetimi, Kongre'ye sunduğu resmi bildirimle daha önce Slovakya, Kuzey Makedonya, Tunus ve Irak'a tahsis edilen toplam 52 milyon dolarlık dış askeri finansmanın Panama, Peru, Ekvador ve Kolombiya'ya yönlendirileceğini açıkladı. Dışişleri Bakanlığı, kaynakların uyuşturucuyla mücadele ve sınır güvenliği kapsamında kullanılacağını belirtti. Karar, Trump yönetiminin dış yardım önceliklerini köklü biçimde değiştirdiğini gösteriyor.
Yeni Fonlar Latin Amerika'daki Sağcı Hükümetlere
Bildirime göre, iptal edilen programlardan serbest kalan 52 milyon dolar, Panama, Peru, Ekvador ve Kolombiya'daki güvenlik güçlerine destek için kullanılacak. Bu ülkelerde son dönemde göreve gelen yönetimlerin Washington'a yakınlığı dikkat çekiyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, söz konusu finansmanın 'narkotik kaçakçılığıyla mücadele, organize suçla mücadele ve sınır kontrolü' için kritik olduğunu savundu.
Önceki dönemde ayrılan fonların iptali, Avrupa ve Orta Doğu'daki müttefikleri endişelendirdi. Slovakya ve Kuzey Makedonya, NATO üyesi veya adayı ülkeler olarak savunma kapasitelerini güçlendirmek için bu yardıma güveniyordu. Tunus ve Irak ise terörle mücadele ve güvenlik reformları için ABD desteğine ihtiyaç duyuyordu.
Kararın Arka Planı ve Kongre Tepkileri
ABD Kongresi'ne sunulan bildirim, yönetimin dış yardım bütçesinde önemli bir kaydırma yaptığını ortaya koyuyor. Trump yönetimi, görev süresi boyunca dış yardımları 'Amerika'nın öncelikleri' doğrultusunda yeniden şekillendireceğini defalarca dile getirmişti. Bu son hamle, söz konusu politikaların somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Bazı Kongre üyeleri, kararın müttefiklik ilişkilerine zarar verebileceği uyarısında bulundu. Avrupa'daki NATO müttefiklerine yapılan yardımların kesilmesinin Rusya'ya karşı caydırıcılığı zayıflatabileceği belirtiliyor. Orta Doğu'da ise Irak'a yönelik fonların çekilmesinin İran yanlısı milislerle mücadelede boşluk yaratabileceği ifade ediliyor.
Öte yandan, Latin Amerika'daki yeni alıcı ülkeler, ABD'nin bölgedeki etkisini artırma stratejisinin parçası olarak görülüyor. Özellikle Venezuela'daki krize komşu olan Kolombiya ve Peru, uyuşturucu ticareti ve göç dalgalarıyla mücadelede Washington'ın desteğine önem veriyor. Ekvador ise son yıllarda artan çete şiddetiyle mücadele ediyor.
Uzmanlar, kararın ABD'nin küresel askeri yardım mimarisinde kalıcı bir değişim sinyali olduğunu belirtiyor. Dış yardımın bölgesel önceliklere göre yeniden dağıtılması, gelecekte benzer kaydırmaların yaşanabileceğini gösteriyor.