ABD'nin Stratejik Petrol Rezervi (SPR), Ocak 2026 itibarıyla yaklaşık 370 milyon varile gerileyerek son 40 yılın en düşük seviyesine indi. Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre, rezervler Eylül 2025'ten bu yana 50 milyon varil azaldı. Düşüşte, Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerginlikler nedeniyle Biden yönetiminin 2022'de başlattığı tarihi rezerv satışlarının etkisi büyük. Analistler, mevcut stok seviyesinin ülkeyi olası bir petrol krizine karşı daha kırılgan hale getirdiğini belirtiyor.
Rezervlerin tarihsel düşüşü ve nedenleri
SPR, 1975'te Arap petrol ambargosuna yanıt olarak kuruldu ve en yüksek seviyesi olan 727 milyon varile 2010'da ulaştı. 2022 başında hala 600 milyon varil civarındaydı. Ancak Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası benzin fiyatlarını kontrol altına almak isteyen Biden yönetimi, 2022'de 180 milyon varilden fazla petrol satışı yaptı. 2023'te satışlar yavaşlasa da, 2024 ve 2025'te bakım ve yenileme çalışmaları nedeniyle alımlar sınırlı kaldı. Enerji Bakanlığı, rezervlerin 2027'ye kadar 350 milyon varilin altına düşebileceğini öngörüyor.
Piyasalara etkisi ve küresel denklem
SPR'deki düşüş, küresel petrol fiyatlarını yukarı yönlü baskılıyor. Brent petrol Şubat 2026'da varil başına 85 doları aşarken, West Texas Intermediate (WTI) 80 doların üzerinde işlem görüyor. Uzmanlar, ABD'nin kriz anında piyasaya sürebileceği tampon stoğun azalmasının arz güvenliği riskini artırdığını vurguluyor. Özellikle İran ve Venezuela'ya yönelik yaptırımlar, Körfez ülkelerinin üretim kısıtlamaları ve Çin'in talep toparlanması, dengeyi daha da kırılgan hale getiriyor. Bazı analistler, ABD'nin stratejik rezervleri doldurmak için 2026'da daha agresif alım yapması gerektiğini, aksi takdirde bir sonraki krizde elinin zayıf kalacağını belirtiyor.
Öte yandan, Trump yönetiminin (2025'te göreve başladığı varsayılarak) enerji bağımsızlığı politikası kapsamında yerli üretimi artırma çabaları, SPR'ye olan bağımlılığı azaltabilir. Ancak kaya petrolü üretiminin 2025'te zirve yapması ve yeni kuyu açma maliyetlerinin yüksek olması, bu hedefi zorlaştırıyor. Enerji Bakanlığı, SPR'yi 2028'e kadar 400 milyon varil seviyesine çıkarmayı hedefliyor.
Sonuç olarak, SPR'nin dibe vurması ABD'yi ve küresel petrol piyasasını yeni bir denklemin eşiğine getirdi. Kısa vadede fiyat istikrarını korumak için OPEC+'nın ve ABD'nin adımları kritik olacak. Orta vadede ise, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanması, fosil yakıt bağımlılığını azaltarak bu tür krizlerin etkisini hafifletebilir.
