ABD'de 16 yıl aradan sonra bir ilk yaşandı ve aynı gün içinde üç farklı eyalette üç mahkum idam edildi. Oklahoma ve Tennessee'deki infazlar yaklaşık 30 dakika arayla zehirli iğne yöntemiyle gerçekleştirilirken, Alabama'da da bir mahkumun infazı için takvim belirlendi. Ülke genelinde ölüm cezasının kaldırılması yönündeki tartışmalar, bu gelişmeyle birlikte yeniden alevlendi.
Oklahoma ve Tennessee'deki İnfazlar
Oklahoma'da, 1998 yılında bir mağaza çalışanını öldürmekten hüküm giymiş olan John Marion Grant, 28 Ekim 2023 tarihinde yerel saatle 10:24'te zehirli iğneyle idam edildi. Grant'in infazı, eyaletin 2014'ten bu yana gerçekleştirdiği ilk infaz olma özelliğini taşıyor. Gözaltındayken bir gardiyana saldırdığı için altı yıl hücre hapsinde tutulan Grant, infaz sırasında yaklaşık 20 dakika boyunca rahatsızlandı ve birkaç kez kusma belirtileri gösterdi. Bu görüntüler, ceza infaz kurumlarındaki prosedürlerin tekrar gözden geçirilmesine neden oldu.
Tennessee'de ise, 2006 yılında kız arkadaşını öldürmekten mahkum olan Paul Dennis Reid, aynı gün saat 10:56'da zehirli iğneyle infaz edildi. Reid, 1997'de Nashville'de üç fast-food restoranında yedi kişiyi öldürmekten müebbet hapis cezasına çarptırılmış, daha sonra yaptığı itirazlarla cezası ağırlaştırılmıştı. Tennessee'deki infaz, eyaletin COVID-19 pandemisi nedeniyle iki yıl boyunca ara verdiği idamları yeniden başlatması anlamına geliyor. Reid'in avukatları, son ana kadar infazın durdurulması için federal mahkemeye başvurmuş, ancak talepleri reddedilmişti.
Alabama'da Küçük Bir Kızın Katili
Alabama eyaleti ise 5 yaşındaki bir kız çocuğuna tecavüz edip öldürmekten suçlu bulunan Jeremy Willingham'ın infazı için 28 Ekim tarihini belirledi. Willingham'ın infazı, öğle saatlerinde Holman Cezaevi'nde gerçekleştirildi. Olay, 1991 yılında meydana gelmiş ve Willingham, cinayetten hüküm giymişti. Avukatları, müvekkilinin zihinsel engelli olduğunu savunarak infazın durdurulması için çeşitli yasal yollara başvurmuştu; ancak tüm itirazlar sonuçsuz kaldı. Alabama, son yıllarda idam cezasını infaz etme konusundaki istekliliğiyle biliniyor; eyalet, 2023 yılında şimdiye kadar üç idam gerçekleştirdi.
Üçüncü İnfazın Önemi
Bu üç infaz, ABD'de 2007 yılından bu yana aynı gün içinde üç farklı eyalette gerçekleştirilen ilk infazlar olarak kayıtlara geçti. 2007'de Texas, Oklahoma ve South Carolina'da üç mahkum aynı gün idam edilmişti. Uzmanlar, bu durumun tesadüf olmadığını, ülkede ölüm cezasının uygulanmasına yönelik siyasi bir kararlılık olduğunu belirtiyor. Özellikle muhafazakar eyaletler, federal hükümetin ölüm cezası moratoryumunu kaldırması ve Yüksek Mahkeme'nin tutumundaki değişikliklerle birlikte idam uygulamalarını hızlandırmayı hedefliyor.
İnfaz Tartışmaları ve Tepkiler
İnsan hakları örgütleri ve ölüm cezası karşıtları, bu üçlü infazı sert bir dille kınadı. Amnesty International, yaptığı açıklamada "ABD'de ölüm cezası uygulamalarının arttığına dair endişe verici bir trend görüyoruz; bu infazlar adalet ihtiyacını değil, devlet destekli şiddeti gösteriyor" ifadelerini kullandı. ABD'de yapılan kamuoyu anketlerine göre, ölüm cezasına destek giderek azalıyor; 2023 itibarıyla Amerikalıların yüzde 54'ü ölüm cezasını destekliyor. Ancak bazı eyaletlerde siyasetçiler, özellikle seçim dönemlerinde idam cezasına verdiği desteği öne çıkararak oy toplamaya çalışıyor.
Tarihsel Bağlam ve Gelecek
ABD'de 1976'da Yüksek Mahkeme'nin ölüm cezasını yeniden yürürlüğe koymasından bu yana 1,500'den fazla infaz gerçekleştirildi. 2023 yılında şu ana kadar 25 kişi idam edildi; bu sayı, 2022'deki 18 kişiye göre bir artışı işaret ediyor. İdam cezasının uygulandığı eyaletlerde, infaz yöntemi olarak genellikle zehirli iğne kullanılıyor; ancak bazı eyaletlerde gaz odası ve elektrikli sandalye gibi yöntemler de hala yasal. Son yıllarda, ilaç firmalarının idam ilaçlarını tedarik etmeyi reddetmesi nedeniyle bazı eyaletler alternatif yöntemlere yöneliyor. Uzmanlar, idam cezasının geleceğinin belirsiz olduğunu, ancak siyasi eğilimler ve kamuoyu baskısıyla bu uygulamanın giderek azalacağını öngörüyor. Bu üçlü infaz, tartışmaları alevlendirse de, uzun vadede ölüm cezasının kaldırılması yönündeki eğilimin sürmesi bekleniyor.
