İsrail Ulusal Güvenlik Bakanlığı’nın, Avrupa Birliği üyesi 6 ülkenin yaptırım listesine aldığı Filistin topraklarını gasbeden İsrailli bir kuruluşa 4 milyon şekel (yaklaşık 1,3 milyon dolar) mali destek sağlama kararı aldığı ortaya çıktı. Bu gelişme, Tel Aviv yönetiminin yerleşimci politikalarını sürdürme konusundaki kararlılığını gözler önüne sererken, AB ülkeleri peş peşe açıklamalarla İsrail’i kınadı. İsrail’in Doğu Kudüs’teki Umm Leysun Mahallesi’nde yeni yerleşim birimleri inşa etme planı da uluslararası toplumdan tepki çekti.
Yaptırım listesindeki kuruluşa mali destek
İsrail Ulusal Güvenlik Bakanlığı, daha önce AB üyesi 6 ülke tarafından yaptırım listesine alınan ve Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerde faaliyet gösteren bir kuruluşa mali destek sağlamayı onayladı. Söz konusu destek, 4 milyon şekel olarak belirlenirken, bu karar Tel Aviv’in uluslararası hukuku hiçe sayan tutumunun bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Öte yandan, İsrail’in Doğu Kudüs’teki Umm Leysun Mahallesi’nde 1.000’den fazla yeni konut inşa etme planı, bölgedeki gerilimi daha da artırdı. Filistin yönetimi, bu adımı “barış sürecine darbe” olarak nitelerken, AB ülkeleri de İsrail’e yaptırım uyarısında bulundu.
AB ülkelerinden peş peşe açıklamalar
Olayın duyulmasının ardından Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, Belçika ve Hollanda’dan art arda açıklamalar geldi. Fransa Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in yerleşim faaliyetlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurgulayarak, “Bu tür adımlar iki devletli çözümü imkânsız hale getiriyor” ifadelerini kullandı. Almanya, İsrail’i eleştirirken, “Yerleşimci şiddetini finanse etmek kabul edilemez” dedi. İspanya ise, “Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlere verilen desteği kınıyoruz” açıklamasını yaptı. AB Dış İlişkiler Servisi, konuyla ilgili bir soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Bağlam ve arka plan
İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki yerleşim faaliyetleri, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2334 sayılı kararıyla yasa dışı ilan edilmişti. Uluslararası toplum, bu yerleşimleri iki devletli çözümün önündeki en büyük engellerden biri olarak görüyor. Son dönemde İsrail’in yayılmacı politikaları, ABD’nin de desteğiyle daha da hız kazanmış durumda. AB ülkeleri, 2024 yılı başından itibaren yerleşimci şiddetine karışan kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırım kararları alırken, İsrail’in bu hamlesi yaptırımların etkisizliğini sorgulatıyor. Uzmanlar, Tel Aviv yönetiminin bu adımla birlikte uluslararası topluma meydan okuduğunu ve barış sürecinin daha da karmaşık hale geldiğini belirtiyor.
