Avrupa Birliği Uçuş Emniyeti Kurumu (EASA), Washington ile Tahran arasında varılan çerçeve anlaşması ve sağlanan ateşkese rağmen Orta Doğu ve Basra Körfezi bölgesindeki güvenlik risklerinin devam ettiğini belirterek, bölgeye yönelik uçuş uyarısını 1 Temmuz 2026 tarihine kadar uzattı. Karar, havayolu şirketlerini ve yolcuları yakından ilgilendiriyor.
Uyarının Kapsamı ve Gerekçesi
EASA tarafından yapılan açıklamada, İran ve İsrail arasındaki gerilimin azalmasına karşın bölgedeki hava sahasının hâlâ askeri faaliyetler ve insansız hava araçları kaynaklı riskler taşıdığı vurgulandı. Uyarı, İran, Irak, İsrail, Ürdün, Lübnan, Suriye, Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman ve Yemen’i kapsıyor. Havayolu şirketlerine, bu ülkelerin hava sahasını kullanırken dikkatli olmaları ve uçuş planlamalarını buna göre yapmaları tavsiye ediliyor.
Geçmiş Uyarılar ve Mevcut Durum
AB, ilk kez Nisan 2024’te İran’ın İsrail’e yönelik drone ve füze saldırısının ardından bu uyarıyı yayımlamıştı. Daha sonra Mayıs 2024’te ve en son Şubat 2025’te uyarıyı güncellemişti. Son olarak 1 Temmuz 2025’e kadar geçerli olan uyarı, bugün alınan kararla bir yıl daha uzatıldı. EASA, herhangi bir acil durumda uyarıyı kısaltma veya genişletme hakkını saklı tutuyor.
Havayolu Şirketlerine Etkileri
Uyarı, özellikle Avrupa merkezli havayolu şirketlerinin Orta Doğu ve Asya’ya yaptığı uzun menzilli uçuşları etkiliyor. Birçok şirket, İran ve Irak hava sahasından kaçınarak daha uzun rotaları tercih ediyor. Bu durum, yakıt maliyetlerini ve uçuş sürelerini artırıyor. Örneğin, THY, Emirates, Qatar Airways gibi havayolları alternatif güzergâhlar kullanıyor. Ayrıca, bölgeye seyahat edecek yolcuların sigorta primlerinde artış yaşanabileceği belirtiliyor.
Bölgesel Güvenlik Dinamikleri
AB’nin bu kararı, İran-ABD ve İsrail arasındaki dolaylı müzakerelerin sürdüğü bir döneme denk geliyor. Her ne kadar ateşkes ve çerçeve anlaşması umut verse de, sahadaki gerilim ve milis gruplarının varlığı riskleri canlı tutuyor. Uzmanlar, İran’ın nükleer programı ve bölgesel vekil güçlerinin faaliyetleri nedeniyle Orta Doğu’nun öngörülemez bir güvenlik ortamına sahip olduğunu vurguluyor.
AB’nin bu ihtiyatlı yaklaşımı, havacılık sektöründe güvenliğin her şeyden önce geldiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Uyarının bir yıl daha uzatılması, bölgedeki istikrarın henüz kalıcı olmadığını ve havayolu şirketlerinin uzun vadeli planlamalarında bu riski dikkate alması gerektiğini gösteriyor. Önümüzdeki aylarda diplomatik gelişmelerin uyarının kaldırılmasına zemin hazırlayıp hazırlamayacağı ise merak konusu.
