Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin yarısından fazlası, iltica talebi reddedilen göçmenlerin üçüncü ülkelerde oluşturulacak dönüş merkezlerine gönderilmesi yönünde somut adım atılmasını istiyor. AB içinde artan göçmen karşıtı söylemler ve aşırı sağ partilerin yükselişi, üye ülkeleri daha sert önlemler almaya itiyor. Konuyla ilgili çalışmaların sürdüğü bildirilirken, insan hakları örgütleri plana tepki gösteriyor.
Dönüş merkezleri için 13 ülke destek veriyor
AB Konseyi’ne sunulan ve 27 üye ülkenin 13’ünün imzaladığı belgeye göre, sığınma başvurusu reddedilen göçmenler için AB sınırları dışında ‘dönüş merkezleri’ kurulması öngörülüyor. Bu merkezlerin hangi ülkelerde olacağı henüz netleşmezken, Balkan ülkeleri ve Kuzey Afrika ülkelerinin potansiyel adresler arasında olduğu belirtiliyor. Planı destekleyen ülkeler arasında Almanya, Fransa ve Hollanda’nın da bulunduğu ifade ediliyor.
İnsan hakları tartışmaları alevleniyor
Uluslararası Af Örgütü ve Sınır Tanımayan Doktorlar gibi kuruluşlar, söz konusu merkezlerin göçmenleri keyfi alıkoyma ve insanlık dışı muameleye maruz bırakma riski taşıdığını belirtiyor. Ayrıca, üçüncü ülkelerin bu merkezleri kabul etmeye yanaşmayabileceği ve sürecin hukuki altyapısının belirsiz olduğu vurgulanıyor. AB Komisyonu ise planın henüz erken aşamada olduğunu ve detayların önümüzdeki aylarda netleşeceğini açıkladı.
Avrupa’da geçen yıl 1,1 milyon iltica başvurusu yapılırken, bunların yaklaşık %40’ı reddedildi. Ancak reddedilen göçmenlerin büyük kısmı sınır dışı edilmiyor ve AB ülkelerinde kalıyor. Bu durum, üye ülkeler arasında göç yükünün adil paylaşılmadığı yönündeki tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Göçmen politikalarının daha da sertleşmesi beklenirken, AB’nin bu yeni planı insan hakları savunucuları ve hukukçular tarafından yakından takip ediliyor. Uzmanlar, kısa vadede Avrupa’da göçmen sayısını azaltabilecek bu tür uygulamaların uzun vadede uluslararası hukukla çelişebileceği ve geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
