Avrupa Birliği (AB), Çin ile ticaret gerilimini azaltmak ve yerli otomotiv sektörünü korumak amacıyla Çin'den hibrit araç ithalatına yıllık 350 bin adetlik kota getirmeye hazırlanıyor. Konuya yakın kaynaklara göre, AB yetkilileri ile Çinli otomobil üreticileri arasında sürdürülen müzakerelerde bu kotanın ana hatları üzerinde anlaşma sağlandı. Düzenlemenin önümüzdeki aylarda resmiyet kazanması bekleniyor.
Ticaret Gerilimini Azaltma Amaçlı Adım
AB'nin bu hamlesi, geçtiğimiz yıl Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik başlatılan anti-sübvansiyon soruşturmasının ardından geldi. Brüksel, Çinli üreticilerin devlet destekleriyle Avrupa pazarında haksız rekabet oluşturduğunu savunuyordu. Ancak hibrit araçlar, elektrikli araçlara kıyasla daha düşük vergilendirme ve farklı ticaret kurallarına tabi olduğu için ayrı bir kalem olarak ele alınıyor. Yeni kota, hem Çin'in tepkisini yumuşatmayı hem de Avrupalı üreticilere nefes alma alanı yaratmayı hedefliyor.
Kaynaklar, kota miktarının Çin'in mevcut ihracat hacminin yaklaşık yüzde 20 altında olduğunu belirtiyor. Bu da AB'nin pazara erişimi tamamen kapatmak yerine kontrollü bir sınırlama getirmeyi tercih ettiğini gösteriyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, kotayı aşan ithalat için ek gümrük vergisi uygulanması planlanıyor.
Yerli Üreticiler İçin Koruma Kalkanı
Avrupa otomobil üreticileri, özellikle hibrit segmentte artan Çin rekabetinden şikayetçiydi. Son yıllarda Çinli markalar, uygun fiyatlı hibrit modellerle Avrupa pazarında hızla pay kazanmıştı. Sektör temsilcileri, kota sayesinde Avrupalı üreticilerin hibrit teknolojilerine yatırım yapmak için daha fazla zaman bulacağını savunuyor. Ancak bazı uzmanlar, kotanın tüketici fiyatlarını yukarı çekebileceği uyarısında bulunuyor.
Alman Otomobil Sanayi Birliği (VDA) konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı, ancak sektör kaynakları kota kararının “dengeli bir uzlaşı” olduğunu belirtiyor. Öte yandan, Çin Ticaret Bakanlığı'ndan henüz bir yanıt gelmedi. Çinli yetkililer daha önce benzer kısıtlamaların Dünya Ticaret Örgütü (WTO) kurallarına aykırı olabileceğini ifade etmişti.
Kotanın Detayları ve Zaman Çizelgesi
Edinilen bilgilere göre, yıllık 350 bin adetlik kota, tüm hibrit tipleri (tam hibrit, hafif hibrit ve plug-in hibrit) kapsayacak. Kota yönetimi için bir elektronik izleme sistemi kurulması ve ithalatçıların önceden lisans alması öngörülüyor. Uygulamanın 2025 yılının ikinci çeyreğinde başlaması bekleniyor. AB Komisyonu'nun konuya ilişkin resmi teklifi önümüzdeki haftalarda üye ülkelere sunacağı belirtiliyor.
Kota, AB pazarına giriş yapan Çinli hibrit araçların toplam değerinin yaklaşık 8 milyar avro olduğu tahmin edilen bir ticaret hacmini etkileyecek. Sektör analistleri, kotanın Çinli üreticilerin Avrupa'daki büyüme stratejilerini yeniden gözden geçirmelerine yol açabileceğini söylüyor. Bazı Çinli firmalar, Avrupa'da fabrika kurma planlarını hızlandırabilir.
Arka Plan: Elektrikli Araçlarda Başlayan Gerilim
AB ile Çin arasındaki ticaret gerilimi, 2023 yılında AB'nin Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik anti-sübvansiyon soruşturması başlatmasıyla tırmanmıştı. AB, Çinli elektrikli araç üreticilerinin devlet destekleri nedeniyle Avrupa'da dampingli fiyatlarla satış yaptığını öne sürmüştü. Çin ise bu iddiaları reddederek, soruşturmanın korumacılık olduğunu savunmuştu. Geçtiğimiz aylarda taraflar arasında birkaç tur müzakere gerçekleşti ancak kalıcı bir çözüm sağlanamamıştı. Hibrit araç kotası, bu müzakerelerin bir uzantısı olarak görülüyor.
Uzmanlar, kotanın AB'nin iklim hedefleriyle çelişebileceğine dikkat çekiyor. AB, 2035 yılına kadar yeni benzinli ve dizel araç satışını yasaklamayı planlıyor; ancak hibrit araçlar bu yasak kapsamında değil. Dolayısıyla kota, geçiş döneminde hibrit araçlara olan talebi sınırlayarak, elektrikli araçlara geçişi yavaşlatabilir. Yine de AB yetkilileri, yerli üretimin güçlendirilmesinin uzun vadede iklim hedeflerine hizmet edeceğini savunuyor.
Şimdi gözler, AB Komisyonu'nun resmi teklifini açıklayacağı tarihe çevrilmiş durumda. Kota kararının, önümüzdeki dönemde AB-Çin ticari ilişkilerinin seyrini belirleyecek önemli bir test olacağı kesin.
