Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler, çelik sektörünü korumak amacıyla ithalat kotalarını azaltma ve gümrük vergilerini artırma yönünde önemli bir adım attı. Brüksel’de gerçekleştirilen toplantıda alınan karara göre, belirli çelik ürünlerinde uygulanan kotalar düşürülürken, bazı ürünlerde ek gümrük vergileri getirilecek. AB Komisyonu'nun önerisiyle gündeme gelen bu düzenleme, özellikle Asya ve diğer bölgelerden gelen ucuz çelik ithalatının yerel üreticilere verdiği zararı azaltmayı hedefliyor.
Kota ve vergi düzenlemesi detayları
Yeni düzenleme kapsamında, AB'ye çelik ithalatında uygulanan mevcut kotalar ortalama %15 oranında azaltılacak. Ayrıca, belirli çelik kategorilerinde gümrük vergileri %25'e kadar yükseltilecek. AB ticaret yetkilileri, bu önlemlerin sektördeki istihdamı korumak ve yerel üreticilerin rekabet gücünü artırmak için gerekli olduğunu belirtti. Düzenleme, özellikle sıcak haddelenmiş çelik, soğuk haddelenmiş çelik ve paslanmaz çelik gibi temel ürünleri kapsıyor. AB'ye çelik ihraç eden ülkeler arasında Çin, Hindistan, Türkiye ve Güney Kore gibi büyük üreticiler bulunuyor. Uzmanlar, yeni kısıtlamaların bu ülkelerle ticari gerginliklere yol açabileceğini ifade ediyor.
AB çelik sektörünün durumu
AB çelik sektörü, son yıllarda artan ithalat ve düşen talep nedeniyle zor günler geçiriyor. Pandemi sonrası toparlanma sürecinde enerji maliyetlerinin yükselmesi ve hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalar, Avrupalı çelik üreticilerinin kârlılığını olumsuz etkiledi. Avrupa Çelik Birliği (EUROFER) verilerine göre, 2023 yılında AB çelik üretimi bir önceki yıla göre %8 daraldı. Aynı dönemde ithalat ise %12 artarak yerel üreticilerin pazar payını tehdit etti. AB Komisyonu, bu dengesizliği gidermek için geçtiğimiz yıl bir koruma önlemleri paketi başlatmıştı. Yeni kararlar, bu paketin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre, AB'nin çelik ithalatına yönelik bu hamlesi, yalnızca ticari bir koruma önlemi değil, aynı zamanda yeşil dönüşüm politikalarıyla da uyumlu. AB, karbon yoğun çelik üretimini azaltarak 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşmayı planlıyor. Yerel üreticiler, daha düşük karbon ayak izine sahip çelik üretimine yatırım yaparken, yüksek emisyonlu ithal çeliğe karşı korunmak istiyor. Bu nedenle alınan önlemler, AB'nin iklim hedeflerine de hizmet ediyor.
Alınan kararlar, AB üyesi ülkeler arasında geniş destek bulsa da, bazı sektör temsilcileri kotaların daha da esnetilmesi gerektiğini savunuyor. Özellikle otomotiv ve inşaat gibi çelik yoğun sektörler, kısıtlamaların maliyetleri artıracağı ve tedarik zincirinde aksamalara yol açacağı endişesini taşıyor. AB Komisyonu ise bu adımın sektörün uzun vadeli rekabet gücünü artırmak için atıldığını ve kademeli olarak uygulanacağını belirtiyor. İlk etapta 6 ay süreyle geçerli olacak düzenleme, sonrasında değerlendirmeye alınacak.
