Avrupa Birliği (AB), küresel çelik üretimindeki kapasite fazlasının yerli üreticiler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla hazırladığı yeni düzenlemeyi yarın itibarıyla yürürlüğe koyuyor. Düzenleme kapsamında çelik ithalat kotaları düşürülürken, kota aşımı durumunda uygulanacak gümrük vergileri artırıldı. AB Komisyonu'nun bu kararı, özellikle Asya merkezli üreticilerin Avrupa pazarına yönelik ihracatını kısıtlamayı hedefliyor.
Kota düşüşü ve vergi artışı
Yeni düzenleme, AB'nin 2018 yılından bu yana uyguladığı çelik koruma önlemlerinin yerini alıyor. Mevcut sistemde belirli ürün grupları için tanımlanan kotalar, ortalama yüzde 15 oranında azaltıldı. Ayrıca, kota dışı ithalatta uygulanan gümrük vergisi yüzde 25'ten yüzde 30'a yükseltildi. AB Komisyonu, bu adımın blok içindeki çelik üreticilerinin rekabet gücünü korumak ve kapasite fazlasından kaynaklanan fiyat baskılarını hafifletmek için atıldığını belirtti.
Küresel kapasite fazlası ve AB endişeleri
Dünyada çelik üretim kapasitesi, talebin oldukça üzerinde seyrediyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) verilerine göre, 2023 yılında küresel çelik kapasite fazlası yaklaşık 500 milyon tona ulaştı. Bu durum, özellikle Çin, Hindistan ve diğer Asya ülkelerindeki üreticilerin düşük fiyatlarla AB pazarına yönelmesine neden oluyor. AB'de faaliyet gösteren çelik firmaları, haksız rekabet nedeniyle üretimlerini azaltmak zorunda kaldıklarını ve bazı tesislerini kapattıklarını ifade ediyor. Yeni düzenleme, bu sorunu doğrudan hedef alıyor.
Sektörden ilk tepkiler
Avrupa Çelik Birliği (EUROFER), düzenlemeyi memnuniyetle karşıladı. Birlik Başkanı Axel Eggert, "Bu karar, AB çelik sektörünün ayakta kalması için kritik önem taşıyor. Ancak kalıcı çözüm için küresel düzeyde kapasite fazlasının azaltılması gerekiyor" dedi. Öte yandan, ithalatçı firmalar ve bazı AB üyesi ülkeler, artan vergilerin tedarik zincirinde aksamalara yol açabileceği uyarısında bulundu. Almanya Ekonomi Bakanlığı, düzenlemenin otomotiv gibi çelik yoğun sektörleri olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
AB Komisyonu, düzenlemenin iki yıl süreyle geçerli olacağını ve periyodik gözden geçirmelerle piyasa koşullarına uyarlanacağını açıkladı. Bu süreçte AB, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına uygunluğu da sağlamayı hedefliyor. Uzmanlar, AB'nin çelik ticaretinde yeni bir döneme girdiğini ve diğer bölgelerin de benzer önlemler almasının beklendiğini ifade ediyor.
