Kendi aracıyla takas ederek satın aldığı 2000 model BMW'yi tam 9 ay boyunca sorunsuz kullanan Gökberk Arabacılar, 14 Temmuz'da gelen bir telefonla hayatının şokunu yaşadı. Tüm yasal işlemleri noter onayıyla tamamlanan aracına, 'change' ve 'çalıntı şüphesi' nedeniyle el konulduğunu öğrenen Arabacılar, hem aracını hem de ödediği parayı kaybetme riskiyle karşı karşıya. Olay, ikinci el araç ticaretindeki güvenlik açıklarını bir kez daha gündeme getirdi.
Telefonla Gelen Kötü Haber
İzmir'de yaşayan Gökberk Arabacılar, 2023'ün Ekim ayında sahibi olduğu otomobili, ilan sitesi üzerinden anlaştığı bir kişiyle takas ederek 2000 model BMW satın aldı. Takas işlemi sırasında tüm belgeler noter huzurunda imzalandı, araç muayenesi yapıldı ve trafik sigortası eksiksiz olarak tamamlandı. Arabacılar, 9 ay boyunca aracını gönül rahatlığıyla kullandı. Ancak 14 Temmuz günü gelen bir telefon, tüm bu güveni alt üst etti. Telefonda, aracının 'change' (takas) kaydı nedeniyle çalıntı şüphesiyle işlem gördüğü ve trafikten men edildiği bildirildi. Arabacılar, 'Önce inanamadım, şaka yaptıklarını sandım. Noterden geçen bir araç nasıl çalıntı olur? Ama gerçekmiş. Aracıma el konuldu, ben de mağdur durumdayım' dedi.
Hukuki Süreç ve Mağduriyet
Aracına el konulmasının ardından hukuki süreç başlatan Arabacılar, aracının kendisine iadesi ve uğradığı maddi kaybın tazmini için dava açtı. Olayın, aracın önceki sahibinin dolandırıcılık faaliyetinden kaynaklandığı öne sürülüyor. İddiaya göre, takası yapan kişi, aracı başka birinden çalıntı olarak almış ve noter onaylı takas işlemiyle Arabacılar'a devretmiş. Bu durum, noter onayının tek başına güvence olmadığını gösteriyor. Arabacılar'ın avukatı, 'Müvekkilimiz iyi niyetli üçüncü kişi konumunda. Tüm yasal prosedürleri yerine getirdi. Ancak mevcut mevzuat, çalıntı araçların karıştığı durumlarda iyi niyetli alıcıyı korumuyor. Bu mağduriyetin giderilmesi için yasal düzenleme şart' şeklinde konuştu.
İkinci El Piyasasında Riskler
Bu olay, ikinci el araç ticaretinde yaşanan güvenlik açıklarını bir kez daha gözler önüne serdi. Türkiye'de her yıl binlerce araç, çalıntı veya hacizli olmasına rağmen noter onaylı satış işlemleriyle el değiştiriyor. Uzmanlar, alıcıların yalnızca noter onayına güvenmemesi gerektiğini, aracın geçmişinin detaylı şekilde sorgulanması gerektiğini vurguluyor. Araç satın alınmadan önce Trafik Sigortası Bilgi Merkezi'nden (TRAMER) hasar kaydı, araç muayene istasyonlarından geçmiş sorgulamaları ve polis kayıtları mutlaka kontrol edilmeli. Ayrıca, aracın 'change' kaydı, çalıntı veya rehin durumu gibi bilgiler için ilgili kurumlardan yazılı belge alınması öneriliyor. Ancak tüm bu önlemlere rağmen, noter onayı işlemi sırasında bu tür bilgilerin sistemde görünmemesi, alıcıları zor durumda bırakabiliyor.
Olayın ardından açıklama yapan Türkiye Noterler Birliği, noterlerin satış işlemlerinde sadece tarafların kimlik kontrolünü yaptığını, aracın hukuki durumuyla ilgili detaylı sorgulamanın noterlerin sorumluluğunda olmadığını belirtti. Ancak bu açıklama, mağduriyetleri ortadan kaldırmadı. Gökberk Arabacılar, aracının bir an önce iadesini beklediğini söylerken, yaşadığı sürecin kendisini maddi ve manevi olarak çok yıprattığını ifade etti. 'Hem param hem aracım gitti. Bu haksızlığın bir an önce düzeltilmesini istiyorum' dedi.
Alıcılar İçin Öneriler
- Araç satın almadan önce mutlaka TRAMER'den hasar ve sigorta geçmişini sorgulayın.
- Yetkili servis veya ekspertiz raporu alın, aracın kilometre ve parça değişimlerini kontrol edin.
- Noter satışı öncesinde aracın plakası ve şasi numarası ile polis kayıtlarını sorgulatın.
- Satıcının kimlik bilgilerini doğrulayın, aracı satan kişinin gerçek sahibi olduğundan emin olun.
- Satış sözleşmesine aracın 'change' veya çalıntı olmadığına dair maddeler ekleyin ve imzalatın.
Değerlendirme
Gökberk Arabacılar'ın yaşadığı mağduriyet, mevcut sistemin sadece kağıt üzerinde işlediğini, gerçek bir güvenlik altyapısı olmadığını gösteriyor. Noter onayı, adeta bir formaliteye dönüşmüş durumda; aracın geçmişiyle ilgili ciddi kontroller yapılmadan satış gerçekleşiyor. Bu durum, her yıl yüzlerce kişinin dolandırıcıların hedefi olmasına neden oluyor. Yetkililerin, ikinci el araç ticaretini dijital ortamda tek bir veri tabanından izleyecek, çalıntı ve rehin kayıtlarını anında güncelleyecek bir sistem kurması gerekiyor. Ayrıca iyi niyetli alıcıları koruyacak yasal düzenlemeler de bir an önce hayata geçirilmeli. Aksi takdirde, Arabacılar'ın yaşadığı sıkıntılar katlanarak devam edecek ve vatandaşların noter dahil tüm satış işlemlerine olan güveni tamamen yok olacak.
