Yozgat’ın Çayıralan ilçesinde yaşayan 85 yaşındaki Hatice Orhan, ailesinden miras kalan arıcılık geleneğini sürdürüyor. İlerleyen yaşına rağmen karakovan balı üretmeye devam eden Orhan, oğluna da geleneksel yöntemlerle bal üretmesini tavsiye ettiğini belirtti. Karakovan balına yoğun talep olduğunu ve siparişlere yetişmekte zorlandığını söyleyen Orhan, geleneğin yaşatılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Hatice Orhan: 85 Yaşında Arıcılık Tutkusu
Çayıralan’da doğup büyüyen Hatice Orhan, arıcılığı babasından ve dedesinden öğrendiğini anlattı. “Çocukluğumdan beri arıların arasında büyüdüm. Ailemizin geçim kaynağı arıcılıktı. Şimdi aynı geleneği sürdürüyorum” diyen Orhan, karakovan balının diğer ballardan farklı olduğunu vurguladı. Karakovanın doğal malzemelerle yapıldığını ve arıların bu kovanda daha sağlıklı bal ürettiğini belirtti.
Orhan, “Karakovan balı tamamen doğal. Arılar kendi peteklerini örüyor, biz sadece kovanı hazırlıyoruz. Bu yüzden lezzeti ve şifası başka” ifadelerini kullandı. İlerleyen yaşına rağmen her gün arılarının başına gittiğini söyleyen Orhan, “Arılar benim çocuklarım gibi. Onlarla ilgilenmek beni hayata bağlıyor” dedi.
Karakovan Balına Talep Yağıyor
Hatice Orhan’ın ürettiği karakovan balı, çevredeki köylerden ve ilçelerden gelen taleplerle karşılanamıyor. Orhan, “Müşterilerim sipariş vermek için sıraya giriyor. Ama benim üretimim sınırlı. Yaşım ilerledi, eskisi kadar hızlı çalışamıyorum. Yine de elimden geldiğince üretmeye çalışıyorum” şeklinde konuştu. Talebin her geçen yıl arttığını belirten Orhan, özellikle şehir dışından gelen siparişlerin yoğun olduğunu söyledi.
Çayıralan’da arıcılık yapan diğer üreticiler de karakovan balına ilginin arttığını doğruluyor. İlçe sakinlerinden Mehmet Yılmaz, “Hatice Nine’nin balı gerçekten çok lezzetli. Her yıl gelip alıyorum. Bu yıl sipariş vermekte zorlandım, çok talep var” dedi.
Geleneksel Arıcılık Yöntemleri
Karakovan, Anadolu’da yüzyıllardır kullanılan geleneksel bir arı kovanı türü. Ağaç oyularak veya kalaslardan yapılan karakovanlar, arıların doğal petek örmesine imkan tanıyor. Bu yöntemle üretilen bal, işlenmediği ve ısıtılmadığı için besin değerini koruyor. Uzmanlar, karakovan balının antioksidan özelliğinin yüksek olduğunu belirtiyor.
Hatice Orhan, karakovan yapımını da kendisi üstleniyor. “Kovanları oğlumla birlikte hazırlıyoruz. Ağaçları seçiyoruz, oyuyoruz. Sonra arıları içine koyuyoruz. Sabır isteyen bir iş” diye konuştu. Orhan, geleneksel yöntemlerin unutulmaması gerektiğini vurgulayarak, “Bu işi öğrenmek isteyen herkese öğretirim. Yeter ki devam etsin” dedi.
Oğluna Tavsiyesi: Geleneği Sürdür
Hatice Orhan, oğluna da arıcılığı sürdürmesini tavsiye ettiğini söyledi. “Oğlum da bu işi yapıyor. Ona her zaman ‘Bu geleneği bırakma’ diyorum. Atalarımızdan kalan bir miras bu” ifadelerini kullandı. Orhan’ın oğlu da annesinin yanında arıcılık yaparak hem geleneği sürdürüyor hem de geçimini sağlıyor.
Çayıralan’da Arıcılığın Önemi
Yozgat’ın Çayıralan ilçesi, iklimi ve bitki örtüsüyle arıcılığa elverişli bir bölge. İlçede birçok aile geçimini arıcılıktan sağlıyor. Çayıralan’da üretilen bal, özellikle karakovan balı, bölge ekonomisine katkı sunuyor. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri, arıcılığın desteklenmesi için çalışmalar yapıldığını belirtiyor.
Hatice Orhan gibi geleneksel yöntemlerle üretim yapan arıcılar, endüstriyel bal üretiminin yaygınlaşmasıyla zorluklar yaşıyor. Ancak Orhan, doğallığın her zaman tercih edildiğini söylüyor: “İnsanlar artık doğal ürünlere yöneliyor. Bu yüzden karakovan balına ilgi büyük.”
Yaşlılığa Rağmen Üretim Azmi
85 yaşındaki Hatice Orhan, yaşına rağmen çalışmaktan vazgeçmiyor. “Evde oturmak bana göre değil. Arılarımın başında olmak beni mutlu ediyor. Allah sağlık verdikçe üretmeye devam edeceğim” diyor. Orhan’ın bu azmi, çevresindekilere de ilham veriyor. Torunları da zaman zaman ona yardım ediyor.
Orhan, gençlere de tavsiyelerde bulunuyor: “Gençler kolay yoldan para kazanmak istiyor. Ama toprakla, arıyla uğraşmak insana huzur veriyor. Ben 85 yaşında hala çalışıyorsam, onlar neden yapmasın?”
Karakovan Balının Faydaları
Karakovan balı, içeriğindeki polen, propolis ve arı sütü nedeniyle sağlık açısından zengin bir besin. Özellikle bağışıklık sistemini güçlendirdiği, soğuk algınlığına iyi geldiği biliniyor. Hatice Orhan’ın müşterileri de balı hem lezzet hem de şifa amaçlı tercih ediyor.
Orhan, “Balımı alanlar genelde tekrar gelir. ‘Bu bal çok farklı’ derler. Ben de onlara güveniyorum, herkese tavsiye ediyorum” diyor.
Sonuç: Geleneğin Yaşatılması
Hatice Orhan’ın hikayesi, Anadolu’nun geleneksel arıcılık kültürünün yaşatılmasının önemini gösteriyor. 85 yaşında hala üretmeye devam eden Orhan, hem ailesine hem de çevresine örnek oluyor. Karakovan balına olan talep, doğal ve geleneksel ürünlere ilginin arttığını gösteriyor. Orhan’ın tek isteği, bu geleneğin gelecek nesillere aktarılması.
