Hatay'da hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyrettiği yaz aylarında çobanlık yapanlar, zorlu koşullarda mesailerini sürdürüyor. Kendi hayvanlarının çobanlığını yapan Mehmet Zobi, 80 bin TL maaş teklif edilmesine rağmen çoban bulunamadığını belirterek, "Çareyi kendi hayvanlarımın başına geçmekte buldum" dedi.
Çobanlık mesleği yok olma tehlikesiyle karşı karşıya
Türkiye genelinde olduğu gibi Hatay'da da çobanlık mesleği, zorlu çalışma koşulları ve düşük ücretler nedeniyle tercih edilmiyor. Özellikle yaz aylarında artan sıcaklıklar, açık arazide çalışan çobanların işini daha da zorlaştırıyor. Mehmet Zobi, yıllardır bu işi yaptığını ancak artık kendisine yardımcı olacak birini bulmakta güçlük çektiğini ifade etti. "80 bin TL maaş veriyorum, buna rağmen kimse gelmiyor. Herkes sıcakta çalışmaktan korkuyor. Ben de mecburen kendi hayvanlarımın başına geçtim" diye konuştu.
Uzmanlar, çobanlık mesleğinin sürdürülebilirliği için acil önlemler alınması gerektiğini vurguluyor. Hayvancılık sektörü temsilcileri, çoban bulunamamasının et ve süt üretimini olumsuz etkilediğini, bunun da fiyatlara yansıdığını belirtiyor.
Sıcaklıklar çobanların işini zorlaştırıyor
Hatay'da yaz aylarında sıcaklık zaman zaman 40 derecenin üzerine çıkıyor. Çobanlar, bu koşullarda hayvanlarını otlatmak için sabahın erken saatlerini veya akşamüstünü tercih ediyor. Gün içinde ise bol sıvı tüketerek serinlemeye çalışıyorlar. Mehmet Zobi, "Sabah 5'te kalkıp hayvanları otlatmaya götürüyorum. Öğlen sıcağında gölgelik alanlarda dinleniyoruz. Akşam tekrar otlatmaya çıkıyoruz. Bu tempoda çalışacak insan bulmak çok zor" ifadelerini kullandı.
Çobanlık yapan diğer kişiler de benzer sorunlardan yakınıyor. Özellikle genç neslin bu işi yapmak istememesi, mesleğin geleceğini tehlikeye atıyor. Köyden kente göçün artması ve tarım-hayvancılık sektörünün cazibesini yitirmesi, çoban bulma sorununu derinleştiriyor.
Hayvancılık sektörü çözüm arıyor
Türkiye'de hayvancılık sektörü, çoban istihdamındaki sıkıntıyı aşmak için çeşitli yollar arıyor. Devlet destekleri ve teşviklerle çobanlık mesleğinin cazip hale getirilmesi planlanıyor. Ancak sektör temsilcileri, sorunun sadece ücretle çözülemeyeceğini, barınma, sosyal güvence ve çalışma koşullarının da iyileştirilmesi gerektiğini savunuyor.
Mehmet Zobi gibi üreticiler, kendi hayvanlarının başına geçerek bir yandan geçimlerini sağlarken bir yandan da mesleği ayakta tutmaya çalışıyor. Ancak bu durum, uzun vadede sürdürülebilir bir çözüm olarak görülmüyor. Uzmanlar, çobanlık mesleğinin geleceği için kapsamlı bir strateji geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Çobanlık mesleği neden tercih edilmiyor?
Çobanlık, düşük ücret, ağır çalışma koşulları, sosyal güvence eksikliği ve itibar kaybı gibi nedenlerle tercih edilmiyor. Özellikle gençler, şehirlerde daha rahat işlerde çalışmayı tercih ediyor. Bu da kırsalda hayvancılığın sürdürülmesini zorlaştırıyor. Türkiye'de son yıllarda çoban bulma sorunu, et ve süt üretiminde düşüşe neden oluyor. Çözüm için mesleki eğitim, teşvik ve modernizasyon gerekiyor.
Mehmet Zobi'nin hikayesi, aslında Türkiye'nin birçok kırsal bölgesinde yaşanan ortak bir sorunu yansıtıyor. Çobanlık mesleğinin yok olması, sadece üreticileri değil, tüketicileri de etkiliyor. Et ve süt fiyatlarındaki artışın arkasında yatan nedenlerden biri de bu istihdam sorunu.
Gelecekte bu sorunun daha da büyümemesi için, çobanlık mesleğinin yeniden cazip hale getirilmesi şart. Aksi halde, ülke genelinde hayvancılık faaliyetleri sekteye uğrayabilir ve gıda arz güvenliği tehlikeye girebilir. Mehmet Zobi gibi fedakar üreticiler, bu zorluklara rağmen ayakta kalmaya çalışıyor, ancak destek olmadan bu mücadelenin sürdürülebilir olmadığı açık.
