Gaziantep'te 76 yaşındaki Mehmet Ali Macık, yüzyıllardır süregelen kendir üretimini nemli mağaralarda, el yapımı ahşap tezgahlarda sürdürüyor. Babasından miras kalan mesleğin son ustası olduğunu belirten Macık, ilerleyen yaşına rağmen geleneği yaşatmak için her gün mağaraya çıkıyor. "Bu mesleği benden başka yapan kalmadı. Benden sonra yok" diyerek endişesini dile getiriyor.
Mağarada babadan oğula geçen miras
Mehmet Ali Macık, kendir üretiminin inceliklerini çocuk yaşta babasından öğrendi. Yıllar boyunca aynı mağarada, aynı yöntemlerle çalışarak mesleğini icra etti. Mağaranın nemli havasının kendir liflerinin işlenmesi için ideal olduğunu vurgulayan Macık, "Nemli olduğu için burayı tercih ediyorum. Burada ürettiğim kendir, diğer yerlere göre daha dayanıklı oluyor" diyor. El yapımı ahşap tezgahlarda ip eğirme, dokuma ve bitirme işlemlerini tek başına yapıyor.
Kendir, Anadolu'da yüzyıllardır halat, çuval, sicim gibi ürünlerin yapımında kullanılan bir bitki. Ancak sanayileşmeyle birlikte el emeğine dayalı üretim neredeyse tamamen ortadan kalktı. Macık, "Eskiden bu mağaralarda onlarca usta çalışırdı. Şimdi sadece ben kaldım. Çırak yetişmiyor, kimse bu zor işi yapmak istemiyor" diyerek mesleğin geleceğine dair karamsarlığını paylaşıyor.
Zorlu koşullara rağmen aşkla sürdürüyor
76 yaşına rağmen her gün mağaraya giden Macık, fiziksel zorluklara göğüs geriyor. Nemli ortam, el emeği ve düşük gelir gibi olumsuzluklara rağmen mesleğini bırakmıyor. "Bu işi para için yapmıyorum. Babamdan kalan bir miras, onu yaşatmak istiyorum" diyor. Ürettiği kendir ürünlerini çevredeki köylere ve ilçelere satarak geçimini sağlıyor. Ancak talebin her geçen gün azaldığını belirtiyor.
Gaziantep'in kırsalında yer alan mağaralar, geçmişte kendir üretiminin merkeziydi. Bölgede yapılan arkeolojik çalışmalar, bu mağaraların yüzyıllar boyunca dokumacılıkta kullanıldığını gösteriyor. Macık, "Bu mağaraların tarihi çok eski. Dedelerimiz de burada çalışmış. Şimdi ben son temsilcisiyim" diyerek mekanın kültürel önemine işaret ediyor.
Mesleğin son ustası: 'Benden sonra yok'
Mehmet Ali Macık, kendir üretiminin Türkiye'de son temsilcisi olduğunu söylüyor. "Bu mesleği benden başka yapan kalmadı. Benden sonra yok" ifadeleriyle durumun ciddiyetini ortaya koyuyor. Yetkililere çağrıda bulunarak, bu geleneğin yaşatılması için destek beklediğini belirtiyor. "Gençlere öğretmek isterim ama kimse gelmiyor. Belki bir kurs açılır, belki devlet sahip çıkar" diyor.
Uzmanlar, kendir gibi geleneksel el sanatlarının korunması için somut adımlar atılması gerektiğini vurguluyor. Kültürel mirasın bir parçası olan bu mesleğin, ancak teşvik ve eğitimle ayakta kalabileceği belirtiliyor. Macık'ın hikayesi, Anadolu'nun kaybolmaya yüz tutmuş zanaatlarının sembolü haline gelmiş durumda.
Gaziantep'te bir mağarada, 76 yaşındaki bir ustanın el emeğiyle yaşatılan kendir üretimi, aslında Anadolu'nun kaybolan kültürel dokusunun bir yansıması. Macık'ın azmi, geleneğin son temsilcisi olmanın hüznünü ve onurunu bir arada taşıyor. Ancak soru şu: Bu miras, ondan sonra yaşayacak mı? Yoksa yüzyıllık bir gelenek, son ustasının ardından sessizce tarihe mi gömülecek? Bu, sadece bir mesleğin değil, bir kültürün geleceğiyle ilgili bir soru.
