İktidar partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) ortak kararıyla hayata geçirilen 60 milyar Türk Lirası tutarındaki mutlak butlan düzenlemesi, siyaset gündemine bomba gibi düştü. İki partinin liderleri arasında varılan mutabakat kapsamında, belirli kamu ihalelerinin ve sözleşmelerinin geçmişe dönük olarak iptal edilmesi öngörülüyor. Bu düzenleme, hem iktidar hem de ana muhalefet tarafından “kamu yararı” olarak nitelendirilirken, uzmanlar ve muhalif kesimler kararın hukuki boyutunu sorguluyor.
Düzenlemenin perde arkası
Edinilen bilgilere göre, mutlak butlan paketi, özellikle geçmiş yıllarda yapılan ve usulsüzlük iddialarıyla gölgelenen büyük ölçekli kamu ihalelerini kapsıyor. Söz konusu ihalelerin toplam değeri 60 milyar lirayı buluyor. İktidar ve CHP arasında yapılan gizli görüşmeler sonucu hazırlanan yasa teklifi, meclis tatile girmeden önce aceleyle gündeme alındı. CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu düzenleme ile yıllardır süren hukuki belirsizlikleri ortadan kaldıracağız, kamu kaynaklarının israfını önleyeceğiz” ifadelerini kullandı. İktidar kanadı ise düzenlemeyi “ekonomik reform paketinin bir parçası” olarak sunuyor.
Tepkiler ve hukuki boyut
Düzenlemeye en sert tepki, bağımsız hukukçular ve sivil toplum kuruluşlarından geldi. Türkiye Barolar Birliği, mutlak butlan kavramının sadece sözleşmenin başlangıcından itibaren geçersiz olması anlamına geldiğini, bu tür toplu iptallerin hukuk güvenliğini zedelediğini belirtti. Ayrıca, 60 milyar liralık iptalin kamuya ek bir mali külfet getireceği, tazminat davalarına yol açacağı uyarısı yapıldı. Ekonomistler ise, bu tür bir adımın yatırımcı güvenini olumsuz etkileyebileceğini ve uzun vadede kamu borcu üzerinde baskı yaratacağını vurguluyor. Sosyal medyada ise #MutlakButlan etiketi kısa sürede trend oldu.
Öte yandan, düzenlemeden en çok etkilenecek sektörlerin başında inşaat ve enerji geliyor. Daha önce kamu ihalesi alan bazı firmaların sözleşmelerinin iptal edilmesi halinde, bu şirketlerin borsa değerlerinde ani düşüşler yaşanabilir. Muhalefet partileri ise, düzenlemenin aslında iktidarın yandaşlarına yeni ihaleler açmak için bir kılıf olduğunu iddia ediyor. İYİ Parti sözcüsü, “Bu paket, iktidarın yolsuzlukları kapatma operasyonudur” diye konuştu.
Geleceğe yansımaları
Mutlak butlan düzenlemesinin yasalaşması durumunda, önümüzdeki dönemde benzer paketlerin de gündeme gelebileceği konuşuluyor. Uzmanlar, bu durumun Türkiye’de sözleşme hukukuna olan güveni sarstığına dikkat çekiyor. Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılması beklenirken, konunun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşınması da ihtimaller arasında. Kamuoyu, iki büyük partinin bu ortaklığının arkasında başka hangi anlaşmaların olduğunu merak ediyor.
