ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü Beyaz Saray'da Hasidik Yahudi hahamlarını ağırladı. Oval Ofis'te gerçekleşen görüşme, 1979'dan bu yana bir ABD başkanının Hasidik cemaat temsilcilerini resmi olarak kabul ettiği ilk toplantı olarak kayda geçti. Görüşmeye çeşitli Hasidik grupların önde gelen hahamları katıldı. Toplantıda İsrail-ABD ilişkileri, artan antisemitizm ve dini özgürlük konuları ele alındı.
Görüşmenin detayları
Beyaz Saray basın ofisinden yapılan açıklamaya göre, toplantı yaklaşık bir saat sürdü. Başkan Trump, hahamlara hitaben yaptığı konuşmada, "Hasidik cemaatin bu ülkeye katkılarını takdir ediyoruz. Dini özgürlüklerin korunması önceliğimizdir" ifadelerini kullandı. Görüşmede ayrıca İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yakın iş birliğinin süreceği vurgulandı. Hahamlar ise Başkan Trump'a, özellikle son yıllarda artan antisemit saldırılara karşı alınan tedbirler için teşekkür etti.
Tarihsel arka plan
Hasidik Yahudiler, 18. yüzyılda Doğu Avrupa'da ortaya çıkan ve mistik öğretilere dayanan bir Yahudi hareketidir. ABD'de en kalabalık Hasidik gruplar arasında Chabad-Lubavitch, Satmar, Belz ve Bobov yer alır. 1979'da Başkan Jimmy Carter, Camp David Anlaşması sürecinde bazı Hasidik liderlerle görüşmüştü. Ancak o tarihten bu yana hiçbir başkan, Hasidik hahamları Oval Ofis'te resmi olarak ağırlamamıştı. Bu yönüyle Trump'ın ev sahipliği, sembolik bir ilk olarak değerlendiriliyor.
Siyasi ve toplumsal yansımalar
Görüşme, ABD'deki Yahudi toplumu içinde farklı tepkilere yol açtı. Bazı liberal Yahudi grupları, Trump yönetiminin İsrail politikalarını ve göçmen karşıtı söylemlerini eleştirirken, Hasidik cemaat liderleri görüşmeyi olumlu karşıladı. Anti-Defamation League (ADL) verilerine göre, 2023'te ABD'de antisemit olaylarda önceki yıla kıyasla %36 artış kaydedildi. Bu tablo, görüşmenin ana gündem maddelerinden biriydi. Uzmanlar, Hasidiklerin geleneksel olarak siyasetten uzak durma eğilimine rağmen, son yıllarda İsrail ve dini haklar konusunda daha aktif bir tutum sergilediğini belirtiyor.
Beyaz Saray'dan açıklama
Beyaz Saray Sözcüsü, toplantının ardından yaptığı açıklamada, "Başkan Trump, tüm inanç gruplarına eşit mesafede durmaya devam edecek. Hasidik cemaatle yapılan bu görüşme, dini özgürlüklere verilen önemin bir göstergesidir" dedi. Sözcü, görüşmede başka bir ülkeye yönelik herhangi bir taahhütte bulunulmadığını sözlerine ekledi. Toplantıya katılan hahamlardan biri, görüşmenin "yapıcı ve samimi" geçtiğini belirterek, "Bundan sonra da diyaloğun sürmesini umuyoruz" ifadelerini kullandı.
Sonuç ve değerlendirme
Bu görüşme, ABD siyasetinde dini grupların temsili açısından önemli bir adım olarak yorumlanıyor. Ancak kalıcı bir etki yaratıp yaratmayacağı, önümüzdeki dönemde atılacak adımlara bağlı. Hasidik cemaatin ABD'deki nüfusu yaklaşık 200 bin civarında ve ağırlıklı olarak New York, New Jersey ve Maryland eyaletlerinde yaşıyor. Seçimlerde oy potansiyeli taşıyan bu grupların siyasi tercihleri, önümüzdeki yıllarda daha fazla gündeme gelebilir. Trump'ın bu hamlesi, hem iç politikada hem de İsrail ile ilişkilerde yeni bir denge arayışının işareti olarak okunabilir.
