Kocaeli'nin Gebze ilçesine bağlı Hacı Halil Mahallesi'nde 4 kişinin hayatını kaybettiği bina çökmesi faciasının ardından, çevrede bulunan riskli yapıların dönüşüm süreci başlatıldı. Gebze Belediyesi tarafından yürütülen proje kapsamında, 22 binanın bulunduğu alanda ilk yıkım gerçekleştirildi. Belediye Başkanı Zinnur Büyükgöz, çalışmaların hızla devam ettiğini ve yeni haliyle toplam 164 bağımsız bölümün üretileceğini açıkladı.
Riskli yapıların dönüşümü başladı
11 Nisan 2025 tarihinde meydana gelen çökme olayında, 8 katlı bir bina aniden yıkılmış, enkaz altında kalan 4 kişi hayatını kaybetmişti. Olayın ardından çevredeki yapıların güvenliği mercek altına alınmış, yapılan incelemelerde birçok binanın depreme dayanıklılık açısından riskli olduğu tespit edilmişti. Gebze Belediyesi, kentsel dönüşüm hamlesi kapsamında bölgenin yeniden yapılandırılmasına karar verdi ve ilk etapta 22 binanın yıkımına başlandı.
Yıkım çalışmalarını yerinde inceleyen Başkan Büyükgöz, sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu. “Amacımız, vatandaşlarımızın güvenli ve sağlam konutlarda oturmasını sağlamak. Bu bölgedeki 22 binanın riskli olduğunu belirledik ve yerinde dönüşüm modeliyle yeniden inşa sürecini hayata geçiriyoruz. Yeni projemizle toplam 164 bağımsız bölüm üretilmiş olacak” dedi.
Büyükgöz, ayrıca dönüşüm projesinde deprem yönetmeliğine uygun, modern ve güvenli yapılar inşa edileceğini vurguladı. “Bu facia, hepimize yapı stokumuzun ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha hatırlattı. Bundan sonraki süreçte, benzer riskleri ortadan kaldırmak için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.
Yerinde dönüşüm modeli
Gebze Belediyesi'nin uyguladığı yerinde dönüşüm modeli, hak sahiplerinin mağduriyetini en aza indirirken, bölgenin sosyal ve fiziksel dokusunu da korumayı hedefliyor. Proje kapsamında, yıkılan binaların yerine yapılacak yeni yapılarda ticari alanlar ve sosyal donatılar da yer alacak. Toplam 22 binada 164 bağımsız bölümün yanı sıra, otopark ve yeşil alan gibi ortak kullanım alanları da planlanıyor.
Belediye yetkilileri, yıkım ve inşa sürecinin bir yıl içinde tamamlanmasını öngörüyor. Bu süre zarfında hak sahiplerine kira yardımı yapılacağı ve geçici barınma ihtiyaçlarının karşılanacağı bildirildi. Ayrıca, bölgedeki diğer riskli yapılar için de benzer bir dönüşüm programının başlatılacağı ve kentin genelinde yapı envanterinin çıkarıldığı ifade edildi.
Gebze'de yaşanan bina çökmesi olayı, Türkiye'de özellikle deprem riski yüksek bölgelerdeki yapı güvenliği konusunu tekrar gündeme taşımıştı. Uzmanlar, 1999 depreminden sonra yapılan binaların büyük kısmının denetimsiz olduğu ve bu tür faciaların önlenmesi için kapsamlı bir dönüşüm gerektiği uyarısında bulunuyor. Kocaeli'nin bir deprem bölgesi olduğu düşünüldüğünde, Gebze'deki bu proje, diğer iller için de örnek teşkil edebilir.
Çalışmalar çerçevesinde çevredeki binaların boşaltılması ve yıkım sürecinin güvenlik tedbirleri eşliğinde yürütülmesi sağlanıyor. Belediye ekipleri, yıkım için gerekli tüm hazırlıkları tamamlamış durumda ve önümüzdeki günlerde diğer binaların da kontrollü bir şekilde yıkılması planlanıyor.
Bu tür dönüşüm projelerinin başarıya ulaşması, sadece belediyelerin değil, aynı zamanda merkezi hükümetin ve vatandaşların da iş birliğine bağlı. Hak sahiplerinin projeye destek vermesi, sürecin hızlanmasını sağlıyor. Gebze örneğinde olduğu gibi, riskli yapıların yerinde dönüşümü, hızlı ve etkili bir çözüm sunarak olası can kayıplarının önüne geçme potansiyeli taşıyor. Ancak bu tür facialardan sonra değil, önceden yapılacak dönüşümlerin daha büyük önem taşıdığı unutulmamalı.
