Türkiye, araç muayene sisteminde köklü bir değişime hazırlanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın yürüttüğü TURKA projesi kapsamında 15 Ağustos 2027'de başlayacak yeni dönem öncesinde, İstanbul'da kurulan Araç Muayene Örnek Merkezi'nde tanıtılan ileri teknolojiler, uluslararası basının dikkatini çekti. Toplam maliyeti 3 milyar doları bulan yatırımla hayata geçirilecek sistem, araç muayenesini dijital ve otomatik hale getirerek hem zaman tasarrufu sağlayacak hem de güvenliği artıracak.
TURKA projesi nedir, ne getiriyor?
TURKA (Türkiye Araç Muayene ve Kontrol A.Ş.), mevcut araç muayene istasyonlarının yerini alacak yeni bir yapılanma olarak öne çıkıyor. 2027'de faaliyete geçecek sistemle birlikte, araç muayene işlemleri tamamen dijitalleşecek. Sürücüler, randevu almadan istasyonlara gelerek kısa sürede muayenelerini tamamlayabilecek. Sistem, yapay zeka destekli görüntü işleme, otomatik arıza tespiti ve egzoz emisyon ölçümü gibi ileri teknolojileri bir arada sunuyor.
İstanbul'da tanıtılan örnek merkezde, araçların muayene sürecinde kullanılacak son teknoloji ürünü cihazlar sergilendi. Burada yer alan otomatik test hatları, araçların fren, süspansiyon, aydınlatma ve emisyon değerlerini saniyeler içinde ölçebiliyor. Ayrıca, muayene sonuçları anında e-Devlet'e entegre edilerek araç sahiplerine dijital rapor sunulacak.
Dünya basını neden ilgi gösterdi?
Türkiye'nin bu hamlesi, özellikle gelişmekte olan ülkeler için örnek teşkil ediyor. Uluslararası haber ajansları, TURKA projesini 'muayenede devrim' olarak nitelendirdi. Avrupa ve Orta Doğu'dan birçok ülkenin yetkilileri, sistemi incelemek üzere İstanbul'a geldi. Uzmanlar, projenin 3 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilmesinin, Türkiye'nin teknoloji ihracatında da yeni bir kapı aralayabileceğini belirtiyor.
Yeni sistemin avantajları neler?
- Hız: Muayene süresi 5 dakikaya kadar düşecek.
- Şeffaflık: Tüm işlemler dijital ortamda kayıt altına alınacak.
- Güvenlik: Yapay zeka, insan hatasını en aza indirecek.
- Çevre: Egzoz emisyon ölçümleri daha hassas yapılacak.
- Maliyet: İstasyon sayısı artacak, rekabetle fiyatlar düşebilecek.
Ayrıca, mevcut sistemde yaşanan uzun kuyruklar ve randevu sorunları tarihe karışacak. Araç sahipleri, cep telefonlarından muayene durumunu anlık takip edebilecek.
Uzman görüşleri ve sektörel etki
Ulaştırma uzmanları, TURKA'nın sadece bir muayene sistemi olmadığını, aynı zamanda yerli teknoloji üretimini teşvik edeceğini vurguluyor. Projede kullanılan yazılım ve donanımların büyük bölümü Türkiye'de geliştirildi. Bu durum, savunma sanayisindeki başarının sivil alana yansıması olarak yorumlanıyor.
Öte yandan, mevcut araç muayene istasyonlarında çalışan personelin yeni sisteme adaptasyonu için eğitim programları başlatıldı. Bazı istasyonların kapanacağı, bazılarının ise modernize edileceği belirtiliyor. Sürecin 2027'ye kadar kademeli olarak tamamlanması planlanıyor.
2027'ye doğru yol haritası
15 Ağustos 2027'de tüm yurtta eş zamanlı olarak başlayacak yeni sistem öncesinde, 2025 ve 2026 yıllarında pilot uygulamalar yapılacak. İlk etapta İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerde devreye alınacak sistem, ardından diğer illere yayılacak. TURKA'nın, 2027'de tam kapasiteyle çalışmasıyla birlikte yılda 25 milyon aracın muayene edilmesi hedefleniyor.
Projenin finansmanı için uluslararası kredi kuruluşlarıyla anlaşmalar sağlandı. 3 milyar dolarlık yatırımın 10 yıl içinde kendini amorti etmesi bekleniyor. Ayrıca, sistemin diğer ülkelere satılmasıyla ek gelir elde edilmesi planlanıyor.
Sonuç olarak, Türkiye'nin araç muayene alanındaki bu cesur adımı, hem iç pazarda hem de uluslararası arenada yankı uyandırdı. 2027'de hayata geçecek TURKA, ülkemizin teknoloji ve altyapı vizyonunu gözler önüne seriyor. Başarılı olması halinde, benzer projeler için model oluşturacak. Kamuoyunun ve sektörün dikkatle takip ettiği bu dönüşüm, Türkiye'nin gelecekteki ulaşım politikalarına da yön verecek gibi görünüyor.
