Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen 130. Dönem Devlet Hizmeti Yükümlülüğü (DHY) kura çekilişi, 15 Ağustos 2023 tarihinde Ankara Bilkent Yerleşkesi'nde noter huzurunda gerçekleştirildi. Tıp fakültesi mezunları ile uzman tabiplerin görev yerlerinin belirlendiği kura, saat 10.00'da başladı ve yaklaşık iki saat sürdü. Sağlık Bakanlığı yetkilileri, kura sonuçlarının önümüzdeki günlerde e-Devlet üzerinden erişime açılacağını duyurdu.
Kura Çekilişine Katılanlar ve Atama Süreci
130. Dönem DHY kurasına, kamu hastanelerinde görev yapmak üzere başvuran binlerce hekim katıldı. Tıp fakültesi mezunları ve uzman tabipler, mezuniyet tarihleri ve uzmanlık alanlarına göre farklı kategorilerde kura çekimine dahil edildi. Sağlık Bakanlığı'nın açıklamasına göre, bu dönemde toplam 2.500'ün üzerinde hekimin ataması yapıldı. Kura, Sağlık Bakanlığı Bilkent Yerleşkesi'ndeki konferans salonunda, noter gözetiminde ve bilgisayarlı sistem üzerinden gerçekleştirildi. Adaylar, kura öncesinde tercih ettikleri illeri ve sağlık tesislerini belirlemişti. Kura sonucunda, her adayın hangi ile ve hangi hastaneye atandığı kesinleşti.
Kura çekilişi sırasında, adayların büyük bölümü Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerindeki sağlık tesislerine atandı. Sağlık Bakanlığı yetkilileri, atamaların ülke genelinde sağlık hizmetlerinin dengeli dağılımını sağlamak amacıyla yapıldığını vurguladı. Uzman tabipler arasında en çok tercih edilen branşlar arasında iç hastalıkları, pediatri ve kadın doğum yer aldı. Tıp fakültesi mezunları ise pratisyen hekim olarak görev yapacakları yerleri öğrendi. Kura sonuçlarının ardından atanan hekimlerin, 1 Eylül 2023 itibarıyla görevlerine başlaması bekleniyor.
Devlet Hizmeti Yükümlülüğü Nedir?
Devlet Hizmeti Yükümlülüğü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesi ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu kapsamında düzenlenen bir mecburi hizmet uygulamasıdır. Tıp fakültesi mezunları ve uzman tabipler, eğitimleri süresince aldıkları devlet desteği karşılığında, belirli bir süre kamu sağlık kuruluşlarında çalışmakla yükümlüdür. Bu süre, tıp fakültesi mezunları için 300 gün, uzman tabipler için ise uzmanlık alanına göre 300 ila 600 gün arasında değişebilmektedir. DHY kuraları, Sağlık Bakanlığı tarafından yılda iki kez, genellikle şubat ve ağustos aylarında yapılır. 130. Dönem kurası, 2023 yılının ikinci kurası olma özelliği taşıyor.
Sağlık Bakanlığı, DHY kuraları aracılığıyla ülke genelinde hekim dağılımını dengelemeyi ve özellikle kırsal bölgelerdeki sağlık hizmetlerini güçlendirmeyi hedefliyor. Son yıllarda yapılan düzenlemelerle, DHY kuralarına katılan hekim sayısında artış yaşandı. 2022 yılında 129. Dönem DHY kurasında 2.000'den fazla hekim atanmıştı. Bu yılki kurada ise bu sayının daha da arttığı gözlemleniyor. Bakanlık yetkilileri, atamaların sağlık turizmi ve pandemi sonrası artan sağlık hizmet talebini karşılamak için kritik olduğunu belirtiyor.
Sonuçların Açıklanması ve İtiraz Süreci
130. Dönem DHY kura sonuçları, kura çekiminin hemen ardından Sağlık Bakanlığı'nın resmi internet sitesinde ve e-Devlet kapısında ilan edilecek. Adaylar, T.C. kimlik numaraları ve şifreleriyle sisteme giriş yaparak atandıkları yeri öğrenebilecek. Kura sonuçlarına itiraz etmek isteyen adaylar, sonuçların açıklanmasından itibaren 5 iş günü içinde Sağlık Bakanlığı'na dilekçe ile başvurabilecek. İtirazlar, Bakanlık tarafından incelendikten sonra en geç 10 iş günü içinde sonuçlandırılacak.
Atanan hekimlerin, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde göreve başlamaları gerekiyor. Göreve başlamayanlar hakkında yasal işlem uygulanacak. Sağlık Bakanlığı, atama sürecinin şeffaf ve adil bir şekilde yürütüldüğünü, noter huzurunda yapılan kuranın tüm aşamalarının kayıt altına alındığını açıkladı. Ayrıca, kura çekimine katılan adayların mağduriyet yaşamaması için gerekli tüm önlemlerin alındığı belirtildi.
Bu dönemde atama yapılan iller arasında Şanlıurfa, Diyarbakır, Van, Ağrı, Muş, Bitlis gibi Doğu ve Güneydoğu Anadolu illeri ilk sıralarda yer alıyor. Ayrıca İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerindeki bazı iller de atama kapsamına alındı. Uzman tabipler için ise büyükşehirlerdeki eğitim ve araştırma hastaneleri ile devlet hastaneleri tercih edilebilirken, pratisyen hekimler daha çok ilçe hastaneleri ve aile sağlığı merkezlerine yerleştirildi.
Değerlendirme
Devlet Hizmeti Yükümlülüğü, Türkiye'de sağlık hizmetlerinin ülke genelinde eşit dağılımını sağlamak için önemli bir araç olarak işlev görüyor. Ancak, her yıl tekrarlanan bu süreç, hekimlerin mesleki ve sosyal yaşamlarını önemli ölçüde etkiliyor. Özellikle uzak illere atanan hekimler, barınma, ulaşım ve aile düzeni gibi konularda zorluklarla karşılaşabiliyor. Sağlık Bakanlığı'nın son yıllarda uygulamaya koyduğu teşvikler ve ek ödemeler, bu zorlukları bir nebze hafifletmeyi amaçlıyor. Yine de, DHY sürecinin daha öngörülebilir ve adil bir sisteme dönüştürülmesi yönünde meslek örgütleri ve sendikalar tarafından çeşitli öneriler getiriliyor. 130. Dönem kurası da bu tartışmaların gölgesinde tamamlandı. Önümüzdeki dönemlerde yapılacak düzenlemelerle, hem sağlık hizmetlerinin kalitesinin artırılması hem de hekimlerin haklarının korunması hedefleniyor.
