2026 öğrenci affı düzenlemesi, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Üniversitelerden ilişiği kesilen veya bir programa yerleştiği halde kayıt yaptıramayan öğrencilere yeniden öğrenim hakkı tanıyan bu düzenleme, milyonlarca öğrenciyi yakından ilgilendiriyor. Peki, öğrenci affı kimleri kapsayacak? Başvurular nasıl ve nereden yapılacak? İşte merak edilen tüm detaylar.
Öğrenci Affı Kimleri Kapsıyor?
Yeni düzenlemeye göre, daha önce kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumlarından çeşitli nedenlerle ilişiği kesilen öğrenciler ile bir programa yerleştiği halde kayıt yaptıramayan adaylar, yeniden öğrenim hakkından yararlanabilecek. Bu kapsamda, ilişiği kesilen öğrencilerin başvuruları, daha önce kayıtlı oldukları programın devam eden bir dönemine veya aynı seviyedeki bir programa yapılacak. Ayrıca, yerleştiği halde kayıt yaptıramayanlar için de sınavsız yerleştirme imkânı sağlanacak.
Düzenleme, ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim düzeylerini kapsıyor. Bununla birlikte, kamu kurumlarında çalışan ve bu nedenle eğitimine ara vermek zorunda kalanlar ile sağlık sorunları, maddi imkânsızlıklar veya deprem gibi doğal afetler nedeniyle eğitimini tamamlayamayanlar da affın kapsamında yer alıyor. Af, yalnızca devlet üniversitelerini değil, özel üniversitelerdeki öğrencileri de kapsıyor; ancak özel üniversitelerde harç ücreti öğrenci tarafından karşılanacak.
Başvuru Şartları ve Takvimi
Öğrenci affından yararlanmak isteyenlerin belirli şartları taşıması gerekiyor. Öncelikle, ilişiği kesilme tarihinin üzerinden belirli bir sürenin geçmiş olması ve öğrencinin akademik yetersizlik nedeniyle değil, haklı bir nedenle okuldan ayrılmış olması aranıyor. Başvurular, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenen takvim doğrultusunda, üniversitelerin öğrenci işleri daire başkanlıklarına yapılacak. Başvuru süreci genellikle e-Devlet sistemi üzerinden yürütülecek; ancak bazı durumlarda şahsen başvuru da gerekebilecek.
Başvuru için gerekli belgeler arasında nüfus cüzdanı fotokopisi, öğrenci belgesi (varsa), ilişiği kesildiğine dair resmi yazı ve gerekçeli dilekçe yer alıyor. Başvuruların değerlendirilmesi sonucunda hak sahibi olduğu tespit edilen öğrenciler için yeni kayıt tarihleri ve oryantasyon süreçleri ilan edilecek. Ayrıca, affın kapsamına giren öğrencilerin diploma ve transkript işlemleri de yeniden düzenlenecek.
Düzenlemenin Arka Planı
Öğrenci affı, uzun süredir siyasi partilerin ve sivil toplum kuruluşlarının gündeminde olan bir konuydu. Özellikle Covid-19 pandemisi döneminde eğitimine devam edemeyen öğrenciler ve 6 Şubat depremlerinde üniversiteleri hasar gören gençler, bu affın en önemli gerekçeleri arasında gösterildi. Hükümet, düzenlemenin toplumsal fayda sağlayacağını, eğitimde fırsat eşitliğini artıracağını ve iş gücü piyasasına nitelikli insan kaynağı kazandıracağını vurguladı.
Ancak bazı eğitim uzmanları, affın yalnızca başvuru yapanları kapsaması nedeniyle sınırlı kalacağını, asıl sorunun yükseköğretimdeki kontenjan dağılımı ve kalite olduğunu savundu. Yine de düzenleme, mağdur olan binlerce gence ikinci bir şans tanıması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Geçmişte uygulanan öğrenci aflarının (örneğin 2018 ve 2021 yıllarındaki düzenlemeler) benzer sonuçlar doğurduğu ve öğrencilerin büyük bir kısmının mezun olarak istihdama katıldığı biliniyor. Bu bağlamda, yeni affın da uzun vadede eğitim ve istihdam verilerine olumlu yansıması bekleniyor.
Başvuru sürecine ilişkin resmi ilanların ve ayrıntılı kılavuzun YÖK ile üniversitelerin internet sitelerinden duyurulacağı belirtiliyor. Öğrencilerin bu duyuruları takip etmeleri ve zamanında başvuru yapmaları büyük önem taşıyor.
