İngiltere'de dört üniversiteden araştırmacılar, iki yaşın altındaki bebeklerin düzenli ekran kullanımının sanıldığından daha fazla risk taşıyabileceği uyarısında bulundu. Oxford, Cambridge, University College London ve King's College London'dan bilim insanlarının ortaklaşa yürüttüğü çalışma, erken dönem ekran maruziyetinin dil gelişimi, sosyal beceriler ve dikkat süresi üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini gösteriyor. Araştırma sonuçları, Pediatrics dergisinde yayımlandı.
Araştırma bulguları ne diyor?
Çalışma kapsamında 0-2 yaş arası 2 bin 500 bebeğin gelişimi 3 yıl boyunca izlendi. Araştırmacılar, günde 30 dakikadan fazla ekrana maruz kalan bebeklerin, 18. ayda dil becerilerinde ortalama yüzde 15 gerilik yaşadığını tespit etti. Ayrıca, 24. ayda ekran kullanımı devam eden çocuklarda dikkat süresinin kısaldığı ve sosyal etkileşimlerde zorluk çekildiği gözlemlendi. Araştırma ekibinden Prof. Dr. Emily Williams, "Bebeklerin beyin gelişimi için yüz yüze etkileşim hayati önem taşır. Ekranlar bu etkileşimin yerini alamaz" dedi.
Uzmanların önerileri
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de 2 yaş altı çocuklar için ekran süresinin sıfır olmasını öneriyor. Araştırmacılar, ebeveynlerin bebeklerini ekran karşısında yalnız bırakmamalarını, mümkünse hiç ekran göstermemelerini tavsiye ediyor. Özellikle yemek saatlerinde ve uyku öncesinde ekran kullanımından kaçınılması gerektiği vurgulanıyor. Bunun yerine, bebeklerle konuşma, şarkı söyleme, kitap okuma gibi etkileşimli aktiviteler öneriliyor.
Türkiye'de durum
Türkiye'de de benzer bir eğilim söz konusu. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 0-2 yaş grubundaki çocukların yüzde 40'ı günde en az 1 saat ekrana maruz kalıyor. Uzmanlar, bu durumun ilerleyen yaşlarda dil bozukluğu, hiperaktivite ve dikkat eksikliği gibi sorunlara yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Türk Pediatri Kurumu Başkanı Prof. Dr. Ahmet Yılmaz, "Bebeklerin ekranla tanışması mümkün olduğunca geciktirilmeli" dedi.
Sonuç olarak, bilimsel veriler 2 yaş altında ekran kullanımının zararlarını net bir şekilde ortaya koyuyor. Ebeveynlerin bu konuda bilinçlenmesi ve alternatif etkinliklere yönelmesi, çocukların sağlıklı gelişimi için kritik öneme sahip. Toplum sağlığı açısından, ekran süresine ilişkin ulusal rehberlerin oluşturulması ve ailelerin bilgilendirilmesi gerekiyor.
