İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, dijital mecralarda yayılan müstehcen içeriklere yönelik kapsamlı bir soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında, aralarında tanınmış isimlerin de bulunduğu 184 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. Başsavcılık, söz konusu hesapların yasa dışı içerik paylaşımı yaptığını ve toplumun genel ahlakını ihlal ettiğini belirtti. Karar, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından uygulanmak üzere ilgili platformlara iletildi. Erişim engeli, 5651 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamında alındı.
Soruşturmanın Kapsamı ve Gerekçesi
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma, son aylarda artan şikâyetler üzerine derinleştirildi. Savcılık kaynaklarına göre, incelenen hesaplar arasında yüksek takipçi sayısına sahip fenomenler, sanatçılar ve bazı iş insanları da yer alıyor. Bu kişilerin, müstehcen görüntü, video veya yazılı içerikleri para karşılığında yaydıkları veya aracılık ettikleri iddia ediliyor. Soruşturma dosyasında, söz konusu içeriklerin özellikle genç kullanıcılar tarafından erişilebilir olduğu ve psikososyal gelişimi olumsuz etkilediği vurgulanıyor.
Başsavcılık, erişim engeli kararını alırken hem ulusal mevzuatı hem de uluslararası sözleşmeleri dikkate aldığını açıkladı. Türk Ceza Kanunu'nun 226. maddesi, müstehcenlik suçunu düzenliyor ve bu suçu işleyenlere hapis cezası öngörüyor. Ayrıca, 5651 sayılı Kanun, internet ortamında işlenen suçlarla mücadelede idari para cezası ve erişim engeli gibi yaptırımlar getiriyor.
Erişim Engeli Kararı Nasıl Uygulanacak?
BTK, erişim engeli kararını aldıktan sonra ilgili sosyal medya platformlarına ve internet servis sağlayıcılarına bildirimde bulundu. Platformların, kararı 24 saat içinde uygulaması gerekiyor. Uygulama kapsamında, hesaplara Türkiye'den erişim tamamen engellenecek. Ancak, kullanıcılar VPN gibi araçlarla erişim sağlayabilir. Uzmanlar, bu tür engellemelerin caydırıcılık etkisinin sınırlı olduğunu, ancak yasal bir zorunluluk olduğunu belirtiyor.
Öte yandan, erişim engeli kararına itiraz yolu açık. Hesap sahipleri, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. İtirazlar, hâkim tarafından incelenecek ve gerekirse engel kaldırılabilecek. Ancak, savcılık kaynakları, soruşturmanın genişletilebileceğini ve yeni hesapların da eklenebileceğini belirtiyor.
Tanınmış İsimler ve Kamuoyu Tepkisi
Erişim engeli getirilen hesaplar arasında, kamuoyunun yakından tanıdığı bazı isimlerin bulunması dikkat çekti. Savcılık, soruşturmanın gizliliği nedeniyle isimleri açıklamadı. Ancak, sosyal medyada bazı kullanıcılar, hangi hesapların engellendiğine dair tahminlerde bulunuyor. Bazı ünlüler, avukatları aracılığıyla yaptıkları açıklamalarda, hesaplarının haksız yere engellendiğini savundu. Konuyla ilgili olarak, bazı sivil toplum kuruluşları, ifade özgürlüğünün kısıtlandığı yönünde eleştirilerde bulundu. Buna karşılık, aile ve çocuk hakları dernekleri, kararın yerinde olduğunu ve çocukların korunması gerektiğini vurguladı.
Dijital haklar uzmanları ise, erişim engelinin orantılı olup olmadığını tartışıyor. Bazı uzmanlar, müstehcen içeriklerin tespitinde yapay zekâ kullanılmasının hata payı taşıdığını, masum hesapların da engellenebileceğini belirtiyor. Bu nedenle, itiraz mekanizmasının etkin işletilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Arka Plan: Dijital Düzenlemeler ve Benzer Soruşturmalar
Türkiye'de son yıllarda dijital platformlara yönelik denetimler artış gösterdi. 2020'de yürürlüğe giren sosyal medya yasası, platformlara Türkiye'de temsilci bulundurma zorunluluğu getirdi. Ayrıca, 2022'de yapılan düzenlemeyle, dezenformasyonla mücadele kapsamında bazı suçlar için hapis cezası öngörüldü. Bu düzenlemeler, zaman zaman uluslararası kuruluşların eleştirilerine hedef oldu.
Benzer şekilde, geçtiğimiz yıl da müstehcen içerik nedeniyle 200'den fazla hesaba erişim engeli getirilmişti. O soruşturmada da aralarında ünlülerin bulunduğu belirtilmişti. Savcılık, bu tür operasyonların toplum sağlığını korumak adına sürdürüleceğini açıklamıştı. Uzmanlar, erişim engelinin tek başına yeterli olmadığını, eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarının da yapılması gerektiğini söylüyor.
Sonuç ve Değerlendirme
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 184 hesaba erişim engeli kararı, dijital mecralarda müstehcen içerikle mücadelede son dönemde atılan en geniş kapsamlı adımlardan biri. Karar, yasal dayanağı olsa da ifade özgürlüğü ve mahremiyet açısından tartışmaları beraberinde getiriyor. Önümüzdeki günlerde, itirazlar ve olası yeni gelişmeler konunun gündemde kalacağını gösteriyor. Toplumun tüm kesimlerinin, çocukların korunması ile temel hak ve özgürlükler arasındaki dengeyi gözetmesi gerekiyor.
