15 Temmuz 2016'da gerçekleşen başarısız darbe girişiminin üzerinden tam on yıl geçti. Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) uzun süredir hazırladığı darbe planı, aslında 1 Kasım 2015'te yapılan genel seçimlerin ardından uygulamaya konuldu. Seçim sonuçlarının AK Parti'nin beklenmedik bir zaferiyle sonuçlanması, örgütün darbe takvimini hızlandırmasına neden oldu. Darbe girişimi bir gecede yaşanmış gibi görünse de, perde arkasında yıllara yayılan bir kumpas ve hazırlık süreci bulunuyor.
1 Kasım Seçimleri ve Darbeye Giden Yol
7 Haziran 2015 seçimlerinde AK Parti'nin tek başına hükümet kuracak çoğunluğu kaybetmesi, FETÖ için bir fırsat olarak görüldü. Ancak koalisyon görüşmelerinin sonuçsuz kalması ve 1 Kasım'da yeniden seçime gidilmesi, örgütün hesaplarını bozdu. 1 Kasım 2015'te AK Parti oylarını artırarak yeniden iktidara geldi. Bu sonuç, FETÖ'nün devlet içindeki yapılanması için büyük bir darbe oldu. Örgüt, seçim sonuçlarıyla birlikte mevcut siyasi iradenin kendilerine karşı harekete geçeceğini anladı ve darbe planlarını erkene çekti.
Darbe Hazırlıkları ve Kumpas Süreçleri
FETÖ, 17-25 Aralık 2013'teki yargı darbesi girişimiyle başlattığı kumpas sürecini, 2014 yılında MİT TIR'ları ve yasadışı dinlemelerle devam ettirdi. 1 Kasım 2015 seçimlerinin ardından darbe hazırlıklarını yoğunlaştıran örgüt, 15 Temmuz 2016 gecesi askeri kanadını harekete geçirdi. Plana göre, ordu içindeki FETÖ'cü subaylar Boğaz köprülerini kapatacak, Genelkurmay Başkanlığı'nı ele geçirecek, Cumhurbaşkanı ve hükümet yetkililerini etkisiz hale getirecekti. Ancak plan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın halkı sokağa çağırması ve vatandaşların direnişiyle başarısız oldu.
FETÖ'nün Devlet İçindeki Yapılanması
Darbe girişiminin en çarpıcı yanlarından biri, örgütün yıllar içinde devlet kurumlarına sızmış olmasıydı. FETÖ, özellikle yargı, emniyet ve askeriye içinde örgütlenmiş, kritik mevkilere kendi üyelerini yerleştirmişti. 15 Temmuz gecesi bu yapılanma açığa çıktı. Darbeciler, savaş uçaklarıyla TBMM'yi ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ni bombaladı, 251 vatandaş şehit oldu, binlerce kişi yaralandı. Darbe girişiminin ardından ilan edilen OHAL ile FETÖ'ye yönelik operasyonlar başlatıldı ve örgütün devletteki uzantıları temizlenmeye çalışıldı.
Değerlendirme ve Bağlam
15 Temmuz darbe girişimi, Türkiye'nin siyasi tarihinde bir dönüm noktasıdır. 1 Kasım 2015 seçimlerinin ardından FETÖ'nün darbe kararını uygulamaya koyması, demokrasi ve milli irade arasındaki mücadelenin bir yansımasıdır. Bugün, 10 yıl sonra, darbe girişimi ve sonrasındaki süreç hâlâ tartışılmaya devam ediyor. Ancak ortada bir gerçek var: Türkiye, vesayet odaklarına karşı demokrasisini koruma iradesini göstermiş, FETÖ gibi illegal yapılanmaların ülkeyi yönetemeyeceğini tüm dünyaya kanıtlamıştır. Darbe kararının 1 Kasım 2015'te verilmiş olması, demokrasinin her türlü darbe girişimine karşı en güçlü yanıt olduğunu bir kez daha gözler önüne sermektedir.
