Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 12. Yargı Paketi, TBMM Başkanlığı'na sunuldu. AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu'nun açıklamalarına göre paket, yargının verimli ve etkin işlemesi, davaların hızlı sonuçlanması amacıyla önemli düzenlemeler içeriyor. Belirsiz alacak davası uygulamadan kaldırılırken, idari yargıda tek hakimle bakılan dava sınırı 2026 yılı için 486 bin liraya yükseltiliyor. Pakette ayrıca noterlik işlemlerine ilişkin kolaylıklar ve bazı suçlarda uzlaştırma kapsamının genişletilmesi gibi maddeler yer alıyor.
Belirsiz Alacak Davası Kaldırılıyor
Paketin en dikkat çekici düzenlemesi, belirsiz alacak davasının kaldırılması. Bu tür davalarda uzayan yargılama sürelerinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Davacının alacağını tam olarak belirlemediği durumlarda açılan belirsiz alacak davası, yerini daha net bir prosedüre bırakıyor. Yeni düzenleme ile alacak miktarı biliniyorsa kısmi dava, bilinmiyorsa tespit davası açılabilecek. Bu sayede davaların daha hızlı sonuçlanması bekleniyor.
İdari Yargıda Tek Hakim Sınırı Yükseltiliyor
İdari yargıda tek hakimle görülen davaların parasal sınırı 2026 yılı için 486 bin TL olarak belirlendi. Bu miktarın altındaki uyuşmazlıklarda tek hakim karar verecek, böylece kurulların iş yükü azaltılacak. Akbaşoğlu, bu düzenlemenin idari yargıda dosyaların daha süratli sonuçlanmasını sağlayacağını vurguladı.
Noterlik İşlemlerinde Kolaylık
Pakette noterlik işlemlerini hızlandıracak ve kolaylaştıracak düzenlemeler de yer alıyor. Elektronik noterlik uygulamasının kapsamı genişletilirken, bazı işlemlerde fiziki ortam zorunluluğu kaldırılıyor. Ayrıca noterlerin hafta sonu ve mesai saatleri dışında da hizmet verilebilmesinin önü açılıyor. Bu sayede vatandaşların noterlik hizmetlerine erişimi kolaylaşacak.
Uzlaştırma Kapsamı Genişliyor
Bazı suç tiplerinde uzlaştırma müessesesi genişletiliyor. Özellikle düşük mağduriyetli suçlarda tarafların uzlaşması halinde dava açılmaması veya açılan davaların düşmesi sağlanacak. Bu sayede adli yargıdaki dosya yükünün azaltılması hedefleniyor. Uzlaştırma kapsamına alınan suçlar arasında basit yaralama, hakaret ve trafik kazaları gibi fiiller bulunuyor.
Diğer Düzenlemeler
- Arabuluculukta dava şartı olan hallerde, arabuluculuk sürecinin tamamlanmasının ardından dava açma süresi 1 haftadan 2 haftaya çıkarılıyor.
- İcra ve İflas Kanunu'nda yapılan değişiklikle, icra dairelerinin işlemleri elektronik ortamda daha hızlı yürütülecek.
- Ceza yargılamasında istinaf başvurusu için gereken parasal sınır güncelleniyor.
- Bazı kanunlardaki referanslar güncelleniyor.
Bağlam ve Değerlendirme
12. Yargı Paketi, hükümetin yargı reformu çalışmaları kapsamında son yıllarda çıkarılan en kapsamlı paketlerden biri. Adalet Bakanlığı verilerine göre mahkemelerdeki ortalama dava sürelerinin kısaltılması hedefleniyor. Hukukçular, belirsiz alacak davasının kaldırılmasının, bu tür davalarda görülen usul tartışmalarını sonlandıracağını, ancak alacak miktarını tam olarak bilemeyen davacılar için mağduriyet yaratabileceğini ifade ediyor. Paketin TBMM'de kısa sürede yasalaşması bekleniyor.
