AK Parti, 12. Yargı Paketi kapsamındaki kanun teklifini TBMM Başkanlığı'na sundu. Yeni düzenlemeyle duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak 3 aydan fazla olamayacağı hükme bağlanırken, tek hakimle çözülecek dava türlerinin sayısı artırılıyor. AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, teklifin yargıda hız ve etkinlik sağlamayı hedeflediğini söyledi.
Duruşma Aralıklarına Üst Sınır
Kanun teklifinde en dikkat çeken değişiklik, duruşmalar arasındaki sürenin 3 ayı geçemeyecek olması. Daha önce bu süre konusunda yasal bir üst sınır bulunmuyordu. Akbaşoğlu, "Davaların makul sürede sonuçlanması, adil yargılanma hakkının temel gereğidir. Bu düzenleme ile yargılamanın gereksiz yere uzamasının önüne geçiyoruz" dedi. Teklife göre, hakim gerekçeli kararı duruşma günü vermek zorunda olmayacak, ancak karar en geç 1 ay içinde yazılacak.
Tek Hakim Uygulaması Genişliyor
Yeni paket, tek hakimle görülecek dava sayısını artırıyor. Özellikle basit yargılama usulüne tabi davalar, tüketici mahkemeleri ve iş mahkemelerinin bazı dosyaları tek hakimle sonuçlandırılabilecek. Böylece heyetli mahkemelerin iş yükünün azaltılması ve davaların daha hızlı sonuçlanması hedefleniyor. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan değişiklikle, dava değeri 500 bin liranın altındaki ticari davalar da tek hakimde görülecek.
İstinaf ve Temyiz Süreçlerinde Değişiklik
Pakette, istinaf ve temyiz süreçlerine yönelik düzenlemeler de bulunuyor. Bölge adliye mahkemelerinin kararlarına karşı temyiz yoluna başvuru süresi 15 günden 30 güne çıkarılıyor. Ayrıca, istinaf incelemesi sırasında duruşma yapılması zorunluluğu kaldırılıyor; dosya üzerinden karar verilmesi mümkün hale geliyor. Uzmanlar, bu değişikliğin istinaf mahkemelerinin iş yükünü hafifleteceğini belirtiyor.
Uzlaşma ve Arabuluculuk Teşvik Ediliyor
12. Yargı Paketi, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarını da güçlendiriyor. Uzlaşma kapsamına giren suçlar genişletilirken, arabuluculuk sürecinde tarafların anlaşması halinde dava açılmadan önceki aşamada dosyanın kapanması sağlanacak. Akbaşoğlu, "Mahkemelerin yükünü azaltmak için uzlaşma ve arabuluculuk mekanizmalarını etkin hale getiriyoruz" ifadelerini kullandı.
Elektronik Tebligat ve Dijital Dönüşüm
Teklifte, elektronik tebligat uygulamasının zorunlu olduğu durumlar artırılıyor. Avukatlar ve tüzel kişiler için e-tebligat adresi bulundurma zorunluluğu getiriliyor. Ayrıca, duruşma tutanaklarının ses ve görüntü kaydına alınması uygulaması yaygınlaştırılıyor. Bu sayede yargılamanın şeffaflığı ve güvenilirliğinin artması bekleniyor.
Değerlendirme
12. Yargı Paketi, yargıda süreçlerin hızlandırılması ve mahkemelerin iş yükünün azaltılması açısından önemli adımlar içeriyor. Duruşma aralıklarının 3 ay ile sınırlandırılması, davaların uzamasının önüne geçerek vatandaşın adalete erişimini kolaylaştıracak. Ancak tek hakim uygulamasının genişlemesi, bazı hukuk çevrelerinde karar kalitesi konusunda endişelere yol açıyor. Paketin yasalaşmasıyla birlikte uygulamada ortaya çıkacak sonuçlar, yargı reformunun başarısını belirleyecek.
