Aydın’ın Karacasu ilçesinde dokuz yıldır zeytin alım satımı yapan tüccar Gülsüm Bilir, zeytin fiyatlarındaki sert düşüşe tepki gösterdi. Bilir, geçen sezon 70 liradan satılan zeytinin bu yıl 20-25 lira seviyesine gerilediğini, artan üretim maliyetleri nedeniyle üreticilerin hasat yapamaz hale geldiğini belirtti. “Köylü biterse herkes biter” diyen Bilir, yetkililere seslenerek acil önlem çağrısında bulundu.
Fiyatlar yarı yarıya düştü, maliyetler arttı
Karacasu’da zeytin üreticileri, hasat sezonunun başlamasıyla birlikte bekledikleri fiyatı bulamadı. Tüccar Gülsüm Bilir, geçen yıl 70 liradan alıcı bulan zeytinin bu yıl 20-25 lira aralığında işlem gördüğünü söyledi. Bilir, “Fiyatlar neredeyse üçte birine düştü. Üretici bir kilo zeytin için harcadığı emeğin, gübrenin, ilacın, işçiliğin karşılığını alamıyor. Çoğu toplamayı bıraktı” dedi.
Zeytin üretiminde kullanılan gübre, mazot, ilaç ve işçilik maliyetlerinin her geçen gün arttığını vurgulayan Bilir, “Üretici hasada gidemiyor çünkü topladığı zeytin, masrafını bile karşılamıyor. Bu durum sadece çiftçiyi değil, tüccarı, nakliyeciyi, fabrikayı kısacası tüm zinciri vuruyor” diye konuştu.
“Köylü biterse herkes biter”
Gülsüm Bilir, zeytin fiyatlarındaki düşüşün sadece piyasa koşullarıyla açıklanamayacağını savunarak, yetkililere seslendi: “Köylü biterse herkes biter. Üreticiye destek olunmazsa, bu sektör ayakta kalamaz. Zeytin, Aydın’ın ve ülkemizin en önemli tarım ürünlerinden biri. Gerekli önlemler alınmazsa gelecek yıllarda zeytin ağaçları bile bakımsızlıktan kurur.”
Bilir, özellikle küçük üreticinin desteklenmesi gerektiğini belirterek, “Devletimizden beklentimiz, zeytin alım fiyatlarını dengede tutacak, üreticinin emeğini koruyacak politikalar üretmesi. Aksi halde köylerde zeytin toplayacak insan kalmayacak” ifadelerini kullandı.
Zeytin üreticisinin sorunları birikiyor
Aydın, Türkiye’nin önemli zeytin üretim merkezlerinden biri. Karacasu ilçesi de zeytin ve zeytinyağı üretiminde bilinen bir bölge. Ancak son yıllarda artan maliyetler, iklim değişikliğinin getirdiği kuraklık ve dalgalanan fiyatlar üreticiyi zor durumda bırakıyor. Uzmanlar, zeytin fiyatlarındaki düşüşün arkasında küresel arz fazlası ve iç piyasadaki talep yetersizliğinin yanı sıra, üreticinin pazarlama sorunları olduğunu belirtiyor.
Öte yandan, zeytinyağı fiyatlarında da benzer bir baskı olduğu, üreticinin elindeki ürünü değerinde satamadığı ifade ediliyor. Karacasu’da üreticiler, bir yandan artan girdi maliyetleriyle boğuşurken diğer yandan düşük alım fiyatları nedeniyle zor günler geçiriyor. Tüccar Bilir’in çağrısı, bölgedeki üreticilerin ortak sesi haline gelmiş durumda.
Çözüm arayışları sürüyor
Zeytin sektörü temsilcileri, fiyat istikrarının sağlanması için kooperatifleşmenin ve doğrudan satış kanallarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, devletin üreticiye yönelik destek ödemelerini artırması, prim sistemini iyileştirmesi ve lisanslı depoculuğu teşvik etmesi öneriler arasında. Gülsüm Bilir gibi tüccarlar ise acil bir müdahale olmazsa hasadın yarıda kalacağını, bunun da hem ülke ekonomisine hem de kırsal kalkınmaya büyük darbe vuracağını dile getiriyor.
Karacasu’da zeytin üreticisinin yaşadığı sıkıntı, aslında Türkiye’nin tarım politikalarının genel bir yansıması. Üreticinin emeğinin karşılığını alamaması, gençlerin tarımdan uzaklaşmasına ve köylerin boşalmasına yol açıyor. Uzmanlar, sürdürülebilir bir tarım için üretici, tüccar ve sanayicinin birlikte hareket etmesi gerektiğini belirtiyor. Önümüzdeki günlerde zeytin fiyatlarına ilişkin yeni adımlar atılıp atılmayacağı ise merak konusu.
