Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin, Endonezya'nın Bali adasında düzenlenen G20 zirvesi sırasında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yüz yüze görüşme talebi, Moskova'dan alaycı bir yanıt aldı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Zelenski'nin sürekli yurt dışı gezilerde olduğunu belirterek, "Sürekli geziyor, ülkesinde hiç durmuyor; görüşmek istiyorsa Moskova'ya gelebilir" ifadelerini kullandı. Lavrov'un bu sözleri, iki ülke arasındaki diplomatik gerilimin dozunu bir kez daha artırdı.
G20 zirvesinde diplomasi trafiği
Zelenski, G20 zirvesine çevrimiçi bağlanarak Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı sonlandırması çağrısında bulunmuş ve barış için Putin ile doğrudan görüşmeye hazır olduğunu yinelemişti. Ancak Kremlin, Zelenski'nin bu talebini reddetmişti. Lavrov, zirve sonrası düzenlediği basın toplantısında Zelenski'nin "sürekli seyahat halinde olduğunu" ve "ülkesinde neredeyse hiç bulunmadığını" savunarak, "Görüşmek istiyorsa Moskova'ya gelebilir" dedi. Bu açıklama, Rusya'nın Ukrayna yönetimini muhatap alma konusundaki isteksizliğini gözler önüne serdi.
Lavrov ayrıca, Batılı ülkelerin zirvede Rusya'yı hedef alan açıklamalarını eleştirerek, G20'nin ekonomik bir platform olduğunu ve siyasi konuların burada tartışılmaması gerektiğini vurguladı. Rusya'nın zirvedeki temsil düzeyinin düşük olması, Moskova'nın uluslararası arenada yalnızlaştığı yorumlarına neden oldu.
Zelenski'nin barış planı ve Moskova'nın tutumu
Zelenski, G20 zirvesinde 10 maddelik barış planını yeniden gündeme getirmiş ve Rusya'nın bu plana uyması halinde müzakere masasına oturabileceğini söylemişti. Plan, toprak bütünlüğünün korunması, askerlerin geri çekilmesi ve savaş suçlularının yargılanması gibi maddeler içeriyor. Ancak Moskova, bu planı "gerçeklerden kopuk" olarak nitelendiriyor ve Ukrayna'nın "Batı'nın kuklası" olduğunu öne sürüyor. Lavrov'un son açıklamaları da bu tutumun bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Rusya, daha önce de Zelenski ile görüşmek için belirli ön koşullar öne sürmüştü. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, görüşmenin ancak Ukrayna'nın "yeni toprak gerçeklerini" kabul etmesi halinde mümkün olabileceğini belirtmişti. Bu "yeni toprak gerçekleri" ifadesi, Rusya'nın ilhak ettiği bölgeleri (Kırım, Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson) tanıması anlamına geliyor. Ukrayna ise bu talebi kesin bir dille reddediyor.
Uzmanlar, Lavrov'un alaycı üslubunun, Rusya'nın müzakere konusundaki isteksizliğini ve Ukrayna'yı meşru bir muhatap olarak görmediğini gösterdiğini belirtiyor. Ayrıca, Moskova'nın Batı ile doğrudan görüşme kanallarını açık tutmaya çalıştığı, ancak Kiev ile temas kurmaktan kaçındığı ifade ediliyor.
Uluslararası tepkiler ve savaşın seyri
Lavrov'un açıklamaları, Batı başkentlerinde tepkiyle karşılandı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Rusya'nın ciddi bir müzakere niyeti olmadığını belirterek, "Ukrayna'nın egemenliğine saygı duyulmadan barış sağlanamaz" dedi. Avrupa Birliği yetkilileri de Rusya'nın "zaman kazanmaya çalıştığını" ve kış aylarında enerji kozunu kullanarak Avrupa'yı bölmeyi hedeflediğini öne sürdü.
Öte yandan, sahadaki savaş devam ediyor. Rusya, Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını sürdürürken, Ukrayna da Batı'dan aldığı silahlarla karşı taarruzlarını sürdürüyor. Savaşın başladığı Şubat 2022'den bu yana binlerce sivil hayatını kaybetti ve milyonlarca insan yerinden edildi.
Zelenski'nin görüşme talebi, aslında uluslararası kamuoyuna "barış isteyen taraf" mesajı verme çabası olarak yorumlanıyor. Ancak Moskova'nın bu talebi alaya alması, diplomatik bir çözümün kısa vadede mümkün olmadığını gösteriyor. Lavrov'un "Moskova'ya gelsin" ifadesi, Rusya'nın Ukrayna'yı "kaybeden taraf" olarak konumlandırma ve teslimiyet çağrısı yapma stratejisinin bir parçası.
Sonuç olarak, G20 zirvesi, Ukrayna krizinde bir ilerleme sağlamadı. Aksine, taraflar arasındaki uçurumun daha da derinleştiğini ortaya koydu. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tutumu, savaşın diplomatik yollarla sona ermesinin yakın vadede zor olduğunu gösteriyor. Uluslararası toplum ise insani krizin derinleşmemesi için ateşkes çağrılarını sürdürüyor.
