Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD'nin Rusya ve Ukrayna ile temas kurarak ekim ayı sonuna doğru üçlü formatta teknik bir görüşme yapılmasını önerdiğini ve kendilerinin de bu teklifi desteklediğini açıkladı. Kiev'de Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile bir araya gelen Zelenski, Almanya'nın ev sahipliğinde gerçekleşecek toplantının detaylarının netleşmediğini ancak ABD tarafının bu yönde bir irade ortaya koyduğunu belirtti. Açıklama, savaşın seyri açısından kritik bir diplomatik açılım olarak değerlendiriliyor.
ABD'den üçlü formatta teknik toplantı önerisi
Zelenski, Kiev'de düzenlenen basın toplantısında, ABD'nin Rusya ve Ukrayna ile ayrı ayrı temaslarda bulunarak ekim ayı sonuna doğru üçlü formatta bir teknik görüşme organize etmeyi önerdiğini söyledi. "Amerika Birleşik Devletleri, Rusya ve Ukrayna ile temas kurarak üçlü formatta bir toplantı yapılmasını öneriyor. Biz bu teklifi destekliyoruz. Almanya'nın ev sahipliğinde olacak. Ancak henüz tarih ve yer net değil" dedi. Zelenski, toplantının teknik düzeyde olacağını ve öncelikli amacın olası bir ateşkesin izlenmesi ve güven artırıcı adımların ele alınması olduğunu vurguladı.
ABD yönetiminden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak üst düzey bir ABD yetkilisinin, "Ukrayna ve Rusya arasındaki doğrudan diyaloğu destekliyoruz. Teknik toplantı, sahadaki durumu değerlendirmek ve insani koridorlar gibi konuları ele almak için bir fırsat olabilir" ifadelerini kullandığı öne sürüldü. Bu gelişme, ABD'nin Ukrayna krizinde diplomatik çözüm arayışlarını yoğunlaştırdığı yönünde yorumlanıyor.
Almanya'nın rolü ve Merz'in mesajları
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Zelenski ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, Almanya'nın Ukrayna'ya verdiği desteğin süreceğini belirtti. Merz, "Ukrayna'nın yanındayız. Diplomatik çabaları destekliyoruz. Almanya, barış için her türlü çabayı memnuniyetle karşılar" dedi. Merz ayrıca, Almanya'nın ev sahipliği yapabileceği bir toplantıya ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti.
Zelenski, Merz ile görüşmesinde Almanya'dan hava savunma sistemleri ve uzun menzilli silahlar konusunda ek destek talep etti. Almanya'nın şu ana kadar Ukrayna'ya sağladığı askeri yardımın 8 milyar avroyu aştığı biliniyor. Merz, yeni bir yardım paketinin değerlendirildiğini ancak detayların henüz netleşmediğini söyledi.
Diplomatik çabalar ve uluslararası tepkiler
Üçlü toplantı önerisi, Rusya-Ukrayna savaşında diplomatik bir çözüm arayışının parçası olarak görülüyor. Daha önce İstanbul ve Cenevre'de yapılan müzakerelerden sonuç alınamamıştı. Bu kez teknik düzeyde bir toplantı yapılması, taraflar arasında güven tesis etmeyi amaçlıyor.
Rusya'dan konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, "Rusya, Ukrayna ile diyaloğa açıktır ancak ön koşullarımız var" demişti. Rusya, Ukrayna'nın NATO'ya üyelik talebinden vazgeçmesini ve Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunu tanımasını istiyor.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, üçlü toplantı önerisini memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, "Diplomasiye şans verilmesi gerekiyor. AB, Ukrayna'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü temelinde barıştan yanadır" dedi.
Uzmanlar: Teknik toplantı sembolik olabilir
Uluslararası ilişkiler uzmanları, üçlü formatta yapılacak teknik bir toplantının kapsamlı bir barış anlaşması için yeterli olmayacağını, ancak diyaloğun yeniden başlaması açısından önemli bir adım olabileceğini belirtiyor. Kiev merkezli düşünce kuruluşu Penta'nın direktörü Volodimir Fesenko, "Bu toplantı daha çok sahadaki durumu değerlendirmek ve insani konuları ele almak için bir fırsat olabilir. Ancak tarafların temel talepleri arasındaki uçurum devam ediyor. Bu nedenle sembolik bir adım olarak kalabilir" değerlendirmesini yaptı.
Batılı bir diplomat ise, "ABD'nin baskısıyla böyle bir toplantı öneriliyor. Ancak Rusya'nın ne kadar istekli olduğu belirsiz. Toplantının gerçekleşmesi halinde bile somut sonuç çıkması zor" ifadelerini kullandı.
Tarih ve yer belirsizliği sürüyor
Zelenski, toplantının ekim ayı sonuna doğru yapılmasının öngörüldüğünü ancak kesin tarihin henüz belirlenmediğini söyledi. Almanya'nın ev sahipliği yapacağı belirtilse de, toplantının nerede ve hangi düzeyde olacağı netleşmedi. Ukrayna tarafı, toplantıya Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha'nın katılabileceğini, Rusya tarafından ise henüz bir isim açıklanmadığını belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, günlük basın toplantısında konuya ilişkin bir soruya, "Ukrayna ve Rusya arasındaki diyaloğu destekliyoruz. Teknik düzeyde bir toplantı fikri masada. Ancak henüz kesinleşmiş bir şey yok" yanıtını verdi. Miller, ABD'nin sürece aktif olarak katkı sunmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.
Öte yandan, Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi'nden yapılan yazılı açıklamada, "Üçlü toplantı önerisi, Ukrayna'nın barış çabalarına verdiği önemi göstermektedir. Ancak Ukrayna'nın toprak bütünlüğü ve egemenliği tartışılamaz. Müzakereler bu çerçevede yürütülecektir" denildi.
Sonraki adımlar ve beklentiler
ABD'nin üçlü format önerisi, savaşın başlangıcından bu yana en somut diplomatik girişim olarak değerlendiriliyor. Ancak taraflar arasındaki güvensizlik ve temel taleplerdeki farklılıklar nedeniyle toplantıdan çıkacak sonucun sınırlı olacağı öngörülüyor. Kiev, toplantının ateşkesin izlenmesi ve esir takası gibi konulara odaklanmasını isterken, Moskova'nın daha geniş kapsamlı güvenlik garantileri talep etmesi bekleniyor.
Toplantının gerçekleşmesi halinde, savaşın gidişatında bir yumuşama sinyali olabilir. Ancak uzmanlar, kalıcı bir barış için daha kapsamlı müzakerelere ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor. ABD'nin önerisi, diplomatik kanalların açık tutulması açısından önemli bir adım olsa da, tarafların ön koşulları aşması gerekiyor.
