Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya ve ABD'ye seslenerek 60 günlük ateşkes ilan edilmesi halinde seçimlere gidebileceğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump'ın Rus lider Vladimir Putin ile dizel anlaşmasına varması ve Ukrayna liderinin meşruiyetini sorgulayan açıklamaların ardından gelen bu çıkış, savaşın seyrinde yeni bir diplomatik evreye işaret ediyor. Zelenski'nin önerisi, hem iç siyasette hem de uluslararası arenada tartışma yaratırken Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov'dan henüz resmi bir yanıt gelmedi.
Ateşkes şartı: 60 gün
Zelenski, yaptığı açıklamada "Bize 60 günlük ateşkes verin, seçimleri yapalım" diyerek net bir takvim ortaya koydu. Bu sürenin seçim hazırlıkları için yeterli olacağını belirten Ukrayna lideri, ateşkesin sağlanması durumunda ülkesinin demokratik iradesini sandığa yansıtacağını vurguladı. Ancak seçimlerin nasıl yapılacağı, işgal altındaki bölgelerde oy kullanımının mümkün olup olmayacağı gibi sorular yanıt bekliyor.
Zelenski'nin bu çağrısı, ABD Başkanı Trump'ın Rusya ile enerji alanında vardığı dizel anlaşmasının gölgesinde geldi. Trump yönetiminin Rusya'ya yönelik tutumunda yumuşama sinyalleri verdiği bir dönemde, Zelenski'nin hamlesi Kiev'in pozisyonunu güçlendirme çabası olarak yorumlanıyor. Ayrıca Zelenski'nin meşruiyetine ilişkin son dönemde artan soru işaretleri, bu öneriyi daha da anlamlı kılıyor.
Kremlin'in tutumu belirsiz
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Zelenski'nin açıklamasına henüz doğrudan yanıt vermedi. Peskov'un geçmişte Ukrayna'da seçim yapılması için ön koşullar öne sürdüğü biliniyor. Moskova, Kiev'in seçim düzenlemesi için önce askeri operasyonlarını durdurması ve bazı yasal düzenlemeleri yapması gerektiğini savunuyor. Rus tarafının ateşkes çağrısına nasıl karşılık vereceği, önümüzdeki günlerde netleşecek.
Uzmanlar, 60 günlük ateşkesin sahadaki gerçekliği yansıtmadığını, çünkü çatışmaların yoğun olduğu bölgelerde tarafların güveninin zayıf olduğunu belirtiyor. Ayrıca seçimlerin savaş koşullarında düzenlenmesinin lojistik ve güvenlik açısından ciddi zorluklar içerdiği ifade ediliyor.
Meşruiyet tartışması ve arka plan
Zelenski'nin görev süresi Mayıs 2024'te dolmuştu; ancak ülkede sıkıyönetim ilan edildiği için seçimler ertelenmişti. Batılı müttefikler ve uluslararası kuruluşlar Zelenski'yi meşru lider olarak tanımaya devam ederken, Rusya ve bazı çevreler bu durumu sorguluyor. Trump'ın son açıklamaları da bu tartışmayı alevlendirdi. Zelenski'nin seçim önerisi, bu meşruiyet sorununa bir yanıt olarak görülebilir.
Öte yandan ABD-Rusya arasındaki dizel anlaşması, enerji piyasalarında ve savaşın finansmanında yeni dengeler oluşturabilir. Ukrayna, bu gelişmeleri yakından izlerken müttefiklerinden destek arayışını sürdürüyor.
Zelenski'nin çağrısı, savaşın sona erdirilmesi için diplomatik bir kapı aralasa da taraflar arasındaki derin güvensizlik ve farklı öncelikler nedeniyle kısa vadede somut bir sonuç alınması zor görünüyor. Yine de bu açıklama, Kiev'in inisiyatif alma çabasının bir göstergesi olarak kayda geçti.
