Dünya genelinde obezite tedavisinde kullanılan GLP-1 analoğu zayıflama ilaçları, son yıllarda popülaritesinin artmasıyla birlikte ciddi sağlık risklerini de beraberinde getirdi. Zehirlenme merkezlerine yapılan başvuruların rekor seviyeye ulaştığı uyarısı, bu ilaçların bilinçsiz kullanımının halk sağlığını tehdit ettiğini ortaya koyuyor. Yeni bir araştırma, zehirlenme vakalarının büyük kısmının iki basit dozaj hatasından kaynaklandığını kanıtladı.
İki basit hata, ciddi sonuçlar
ABD'nin önde gelen tıp dergilerinden birinde yayımlanan çalışmaya göre, GLP-1 reseptör agonistleri olarak bilinen bu ilaçların yanlış kullanımı, özellikle iki konuda yoğunlaşıyor: İlacın önerilen dozun üzerinde alınması ve enjeksiyonlar arasında yeterli sürenin bırakılmaması. Araştırmacılar, kullanıcıların sık sık 'bir doz daha işe yarar' düşüncesiyle ilacı fazla kullandığını ve bunun bulantı, kusma, şiddetli karın ağrısı ve pankreatit gibi ciddi yan etkilere yol açtığını belirtiyor.
Zehirlenme başvuruları katlandı
Ulusal Zehir Kontrol Merkezi verilerine göre, GLP-1 ilaçlarıyla ilişkili zehirlenme vakaları son iki yılda %150'den fazla arttı. 2024 yılında sadece ilk çeyrekte 500'den fazla vaka rapor edildi. Uzmanlar, bu artışın büyük ölçüde ilaçların reçetesiz temin edilebilmesinden kaynaklandığına dikkat çekiyor. Birçok kullanıcı, çevrimiçi platformlardan veya arkadaş tavsiyesiyle ilaçlara ulaşırken, dozaj talimatlarını tam olarak anlamıyor.
Sağlık Bakanlığı yetkilileri, vatandaşları yalnızca doktor kontrolünde ve reçete ile bu ilaçları kullanmaları konusunda uyarıyor. Özellikle diyabet hastaları için geliştirilen bu ilaçların, zayıflama amacıyla kullanımının potansiyel riskler taşıdığı vurgulanıyor. Yanlış kullanım sonucu görülen akut pankreatit, böbrek hasarı ve ciddi dehidratasyon gibi durumlar, hastaneye yatış gerektirebiliyor.
Dozaj hatalarının önlenmesi için hastaların eğitilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, ilaç prospektüslerinde daha net talimatların yer alması gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca, sağlık çalışanlarının da bu ilaçların potansiyel riskleri konusunda farkındalığının artırılması öneriliyor. Obezite salgınıyla mücadelede etkili bir araç olan GLP-1 ilaçlarının, bilinçli kullanıldığında faydalı olduğu ancak kontrolsüz tüketimin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği unutulmamalıdır.
