Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), Ukrayna'nın güneydoğusundaki Zaporijya Nükleer Santrali'nin, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasından bu yana 16. kez tüm dış güç kaynağını geçici olarak kaybettiğini bildirdi. Santral, son kesintiyle birlikte dizel jeneratörlere geçerek reaktör soğutma sistemlerini çalışır durumda tuttu. UAEA Başkanı Rafael Grossi, olayın nükleer güvenlik açısından ciddi bir uyarı olduğunu vurguladı.
Dış Güç Kaynağının Kesintiye Uğraması
UAEA'nın raporuna göre, dış elektrik bağlantısının kaybı 30 Kasım sabahı saat 06:30 civarında meydana geldi. Santralin ana dış güç hattındaki arıza nedeniyle tesis, şebekeden tamamen izole oldu. UAEA uzmanları, kesintinin savaş bölgesindeki altyapı hasarından kaynaklanmış olabileceğini belirtiyor. Grossi, 'Bu, dünyanın en büyük nükleer santralinin her an bir kaza riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor' dedi.
Santral yetkilileri, altı reaktörün tümünün soğuk kapatma durumunda olduğunu ve acil durum jeneratörlerinin 40 gün boyunca yetecek kadar dizel yakıt bulundurduğunu açıkladı. Ancak UAEA, dış güç kaynağının hızlıca onarılmaması halinde jeneratörlerin uzun vadede yeterli olmayabileceği konusunda uyardı.
Savaşın Gölgesinde Nükleer Tehlike
Zaporijya Nükleer Santrali, Mart 2022'de Rus kuvvetlerinin kontrolüne geçtiğinden bu yana defalarca ateş hattında kaldı. Santral çevresinde devam eden çatışmalar, hem dış hem de yedek güç hatlarını hasara uğrattı. UAEA, bölgeye 5 kez uzman göndermiş olmasına rağmen kalıcı güvenlik sağlanamadı. Grossi, 'Santralin etrafında askeri faaliyetlerin durması için acil bir anlaşma gerekiyor' çağrısında bulundu.
Uzmanlar, nükleer felaket riskine rağmen tarafların santrali askeri avantaj için kullandığını belirtiyor. Ukrayna, Rusya'yı santrali mayınlayarak tehdit oluşturmakla suçlarken, Moskova ise Kiev'i bölgeyi bombalamakla itham ediyor. Her iki taraf da birbirini nükleer terörizmle suçluyor.
