Yunanistan Sağlık Bakanı Adonis Georgiadis, ERTnews kanalında katıldığı canlı yayında hükümetin dış politikasına yönelik eleştirilere yanıt verirken İstanbul ve Ayasofya üzerinden tartışma yaratacak sözler sarf etti. Georgiadis, İsrail, Fransa, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır ile kurulan ilişkileri savunarak, "Ele geçirmeli miydik?" ifadesini kullandı. Bu sözler, Yunanistan'da ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu.
Canlı Yayında Tartışma Yaratan İfadeler
Yunanistan Sağlık Bakanı Adonis Georgiadis, ERTnews kanalında katıldığı canlı yayında, hükümetin dış politikasına yönelik eleştirilere sert yanıt verdi. Georgiadis, Türkiye ile ilişkilerde normalleşme sürecini savunurken, "İsrail, Fransa, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır ile ilişkiler kurduk. Peki siz ne yaptınız? İstanbul'u ve Ayasofya'yı ele geçirmeli miydik?" şeklinde konuştu. Bu ifadeler, Yunanistan'da muhalefet partileri ve kamuoyu tarafından eleştiriyle karşılandı.
Georgiadis'in sözleri, Yunanistan'ın Türkiye politikasındaki hassasiyetleri bir kez daha gün yüzüne çıkardı. Bakan, hükümetin diplomatik başarılarını savunmak için bu örneği verdiğini belirtse de, Ayasofya ve İstanbul'un Yunanistan için tarihi ve dini önemi göz önüne alındığında, kullandığı dilin provokatif olduğu değerlendiriliyor.
Ayasofya ve İstanbul'un Tarihi Bağlamı
Ayasofya, 537 yılında Bizans İmparatoru Justinianus tarafından inşa edilmiş, 1453'te İstanbul'un fethiyle camiye dönüştürülmüş, 1935'te müze olarak kullanılmaya başlanmış ve 2020'de yeniden cami statüsüne alınmıştı. Yunanistan, bu karara sert tepki göstermiş, ancak diplomatik kanallar açık tutulmuştu. İstanbul ise 1453'ten bu yana Türk egemenliğinde olup, Yunanistan'ın resmi politikasında herhangi bir hak iddiası bulunmuyor.
Georgiadis'in "ele geçirmeli miydik?" sorusu, Yunanistan'ın Türkiye'ye yönelik revizyonist bir talebi olmadığını göstermekle birlikte, geçmişte yaşanan acı olaylara atıf yaparak milliyetçi duyguları harekete geçirme riski taşıyor. Yunan basınında, bu ifadenin hükümetin dış politikadaki başarısızlıklarını örtmek için kullanıldığı yorumları yapıldı.
Yunan Muhalefetinden Tepkiler
Ana muhalefet partisi SYRIZA, Georgiadis'in sözlerini "sorumluluktan kaçmak" olarak nitelendirdi. SYRIZA sözcüsü, "Hükümet, Türkiye karşısında taviz verdiğini gizlemek için tarihi kullanıyor. Ayasofya ve İstanbul, Yunanistan'ın resmi politikasında yer almaz; bu tür ifadeler sadece gerilimi artırır" dedi. PASOK/KINAL da benzer eleştirilerde bulunarak, hükümetin dış politikasını "çaresizlik" olarak tanımladı.
Hükümet yetkilileri ise Georgiadis'e destek verdi. Bir hükümet sözcüsü, "Bakan, Türkiye ile ilişkilerde normalleşmenin önemini vurgulamak istedi. Aksi halde askeri bir çözümün düşünülemeyeceğini belirtti" açıklamasını yaptı. Ancak bu açıklama, tartışmaları yatıştırmaya yetmedi.
Türkiye'den Henüz Resmi Açıklama Yok
Türkiye tarafından konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Dışişleri Bakanlığı kaynakları, "Provokatif ifadeleri ciddiye almıyoruz, ancak takip ediyoruz" demekle yetindi. Uzmanlar, Yunanistan'daki iç siyasi tartışmaların Türkiye-Yunanistan ilişkilerini doğrudan etkilemesinin beklenmediğini, ancak kamuoyu algısı açısından dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor.
Son dönemde Türkiye ve Yunanistan arasında üst düzey görüşmeler ve güven artırıcı adımlar atılmıştı. Georgiadis'in sözleri, bu olumlu havayı gölgeleyebilir. Ancak diplomatik kaynaklar, iki ülkenin diyalog kanallarını açık tutmaya devam edeceğini vurguluyor.
Georgiadis'in Siyasi Geçmişi ve Söylemleri
Adonis Georgiadis, Yunanistan'ın tanınmış siyasetçilerinden biri. Daha önce de Türkiye karşıtı söylemleriyle gündeme gelmişti. 2019'da "Türkiye ile savaş kapıda" gibi ifadeler kullanmış, 2021'de ise "Ayasofya'nın cami olması Yunanistan için bir hakarettir" demişti. Bu son çıkışı, onun çizgisini sürdürdüğünü gösteriyor.
Georgiadis, aynı zamanda Yunanistan'ın sağlık bakanı olarak pandemi döneminde sert önlemleriyle gündeme gelmişti. Siyasi kariyeri boyunca popülist söylemleriyle bilinen Georgiadis, iktidar partisi Yeni Demokrasi'nin önemli isimlerinden biri.
Değerlendirme: Tarih ve Diplomasi Arasında
Yunanistan Sağlık Bakanı Adonis Georgiadis'in İstanbul ve Ayasofya'ya dair sözleri, Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde hassas bir noktaya temas etti. Her ne kadar hükümet, bu ifadeleri "diplomatik bir metafor" olarak açıklasa da, tarihi ve dini semboller üzerinden yapılan tartışmalar, iki toplum arasındaki güveni zedeleyebilir. Yunanistan'ın resmi politikasında Türkiye'nin toprak bütünlüğüne yönelik bir talep olmadığı biliniyor; ancak siyasi söylemlerin bu gerçeği gölgelemesi, bölgesel istikrar açısından risk taşıyor. Diplomasi, tarihsel acıları değil, ortak çıkarları öncelemeli.
