Yozgat’ta ev yemekleri yaparak geçimini sağlayan Tülay Uslu, artan maliyetler karşısında 4 kişiyle işlettikleri lokantayı küçültmek zorunda kaldı. Ekonomik krizin lokanta sektörüne yansımalarını anlatan Uslu, "Önceden et yemeğini haftada bir iki kere yiyen müşterilerimiz artık et yemeğini ayda bir yemeye başladı" dedi. 2019 yılında açtığı işletmesinde başlangıçta 4 kişi çalışırken, giderlerin artmasıyla birlikte işçi çıkarmak zorunda kalan Uslu, şimdi eşiyle birlikte tek başına çalışıyor.
Et fiyatlarındaki artış tüketimi düşürdü
Tülay Uslu, özellikle kırmızı et fiyatlarındaki yükselişin müşteri alışkanlıklarını değiştirdiğini belirtti. "Kilosu 600 TL’yi bulan et, artık lüks tüketim haline geldi. Eskiden haftada birkaç kez etli yemek sipariş eden müşterilerimiz, şimdi ayda bir ya da iki ayda bir etli yemek yiyor. Onun yerine tavuk, sebze yemekleri ya da çorba tercih ediyorlar" diye konuştu. Uslu, menüdeki etli yemeklerin sayısını azalttığını, talebe göre günlük hazırlık yaptığını ifade etti.
Kiralar ve enerji maliyetleri işletmeleri zorluyor
Lokanta işletmecisi, sadece et değil, tüm girdi maliyetlerinde ciddi artış olduğunu vurguladı. "Kira, elektrik, su, doğalgaz derken her şeye zam geldi. Geçen yıla göre giderlerim yüzde 150 arttı. Müşteri sayısında ise yüzde 30 düşüş var" dedi. Uslu, bu nedenle işletmeyi fiziksel olarak küçültmeye karar verdiğini, artık daha dar bir alanda hizmet verdiğini söyledi. Yozgat’ta esnafın durumunun genel olarak kötü olduğunu, birçok işyerinin kepenk kapattığını ekledi.
Müşteri: "Eskiden rahatça yerdik, şimdi hesap yapıyoruz"
Uslu’nun müşterilerinden emekli Ahmet Kaya, yaşadığı değişimi şöyle anlatıyor: "Eskiden haftada bir iki kere dışarıda yemek yerdik. Şimdi ayda bir kez anca çıkabiliyoruz. Etli yemekler çok pahalandı, onun yerine evde yapıyoruz artık." Kaya, bir porsiyon etli yemeğin fiyatının 200 TL’yi bulduğunu, emekli maaşıyla bunu sık sık karşılamanın mümkün olmadığını dile getirdi.
Esnafın ayakta kalma mücadelesi
Yozgat Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı İbrahim Yılmaz, kentteki lokantacıların benzer sorunlar yaşadığını belirtti. "Birçok işletme, artan maliyetler karşısında ya küçülüyor ya da kapanıyor. Vatandaşın alım gücü düştü, dışarıda yemek yeme alışkanlığı azaldı. Bu durum esnafı da olumsuz etkiliyor" dedi. Yılmaz, hükümetten küçük işletmelere yönelik destek paketleri açıklamasını beklediklerini sözlerine ekledi.
Tülay Uslu’nun hikayesi, artan enflasyon ve düşen alım gücünün Türkiye’deki küçük işletmeler üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. Lokantacıların yaşadığı bu daralma, sadece Yozgat’a özgü değil, ülke genelinde benzer bir tablo var. Ekonomik krizin sofralara yansıması, et tüketiminden dışarıda yemek yeme alışkanlığına kadar birçok alanda kendini hissettiriyor. Uzmanlar, bu trendin devam etmesi halinde lokanta sektöründe daha fazla kapanma ve küçülme yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
