Yükseköğretim Kurulu (YÖK), öğrenci affı kapsamında öğrenimlerine yeniden başlama hakkı kazanan öğrencilerin yatay geçiş işlemlerine ilişkin ek düzenleme yaptı. Kurul, bu öğrencilerin yatay geçiş başvurularında kullanılacak taban puanın belirlenmesinde merkezi yerleştirme puanını esas alacak yeni bir karar aldı. Düzenleme, öğrenci affından yararlanarak üniversiteye dönüş yapan binlerce öğrenciyi doğrudan ilgilendiriyor.
Yatay geçişte yeni puan hesabı
YÖK'ün konuya ilişkin yazısı, üniversitelere gönderilerek uygulamanın çerçevesi çizildi. Buna göre, öğrenci affı kapsamında öğrenimlerine yeniden başlama hakkı elde eden öğrenciler, yatay geçiş yapmak istedikleri programın taban puanını hesaplarken, ÖSYM tarafından yapılan merkezi yerleştirme sonucunda aldıkları puanı kullanacak. Daha önceki uygulamada, affedilen öğrencilerin yatay geçiş başvurularında hangi puanın dikkate alınacağı konusunda belirsizlik bulunuyordu. Yeni düzenleme, bu belirsizliği ortadan kaldırarak başvuru sürecinde standart bir ölçüt getirdi.
Yükseköğretim Kurulu, yatay geçiş başvurusunda bulunacak öğrencinin, affedildiği programdaki mevcut öğrencilerin giriş yılına ait taban puanının altında kalmaması şartını koruyor. Ancak affedilen öğrencinin merkezi yerleştirme puanı, bu taban puanın hesaplanmasında referans olarak alınacak. Böylece, öğrencinin daha önce yerleştiği programın puanı ile yatay geçiş yapmak istediği programın puanı arasında bir denge gözetilecek.
Öğrenci affı süreci ve etkileri
Öğrenci affı, 2023 yılında çıkarılan kanunla, çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen veya kayıt donduran öğrencilere yeniden öğrenim görme hakkı tanımıştı. Bu kapsamda, ilişiği kesilen öğrenciler belirlenen süre içinde başvurarak kayıtlarını yeniletebildi. YÖK'ün son düzenlemesi, affedilen öğrencilerin farklı bir üniversiteye veya programa yatay geçiş yapmak istemeleri halinde izlenecek yolu netleştiriyor. Kurul, ayrıca yatay geçiş kontenjanlarının, ilgili programın kontenjan durumuna göre üniversiteler tarafından belirleneceğini bildirdi.
Düzenlemenin, öğrencilerin mağduriyetini gidermeyi amaçladığı belirtiliyor. Daha önce, affedilen öğrencilerin yatay geçiş başvurularında taban puanın nasıl hesaplanacağına dair farklı yorumlar, üniversiteler arasında uygulama birliği olmamasına yol açıyordu. YÖK'ün ek düzenlemesiyle bu farklılıkların giderilmesi ve başvuru süreçlerinin şeffaf hale getirilmesi hedefleniyor.
Üniversitelere uygulama talimatı
YÖK, üniversitelere gönderdiği yazıda, yatay geçiş başvurularının alınması sırasında merkezi yerleştirme puanının esas alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, başvuru değerlendirmelerinde öğrencinin affedildiği programdaki akademik başarısının da göz önünde bulundurulabileceği, ancak taban puan şartının sağlanmasının zorunlu olduğu belirtildi. Üniversitelerin, yatay geçiş ilanlarında bu hususa açıkça yer vermesi istendi.
Öğrenci affından yararlanan öğrenci sayısının on binlerce olduğu tahmin ediliyor. Bu öğrencilerin önemli bir kısmının, farklı programlara veya üniversitelere geçiş yapmak isteyebileceği düşünüldüğünde, düzenlemenin geniş bir kitleyi etkileyeceği öngörülüyor. YÖK'ün kararı, öğrencilerin yatay geçiş başvurularını planlarken daha öngörülebilir bir zemine kavuşmasını sağlayacak.
Bağlam ve değerlendirme
Türkiye'de yükseköğretim sisteminde zaman zaman yapılan aflar, üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilere ikinci bir şans tanımayı amaçlıyor. Ancak bu süreçlerde yatay geçiş, kayıt yenileme gibi işlemlerin detayları sıklıkla tartışma konusu oluyor. YÖK'ün son düzenlemesi, öğrenci affı kapsamında ortaya çıkan belirsizlikleri gidermeye yönelik bir adım olarak görülebilir. Kurulun, merkezi yerleştirme puanını referans alarak yatay geçişte objektif bir ölçüt belirlemesi, hem öğrenciler hem de üniversiteler açısından uygulama birliği sağlayacak. Yine de, affedilen öğrencilerin farklı yıllara ait puanlarının karşılaştırılmasında ortaya çıkabilecek teknik sorunlar, ilerleyen dönemde yeni düzenlemeleri gerekli kılabilir. Öğrencilerin, başvuru yapacakları üniversitelerin ilanlarını dikkatle takip etmeleri ve merkezi yerleştirme puanlarını gösteren belgeleri hazır bulundurmaları önem taşıyor.