Yükseköğretim Kurulu (YÖK), öğrenci affı kapsamında öğrenimlerine yeniden başlama hakkı elde eden öğrencilerin yatay geçiş işlemlerine ilişkin ek düzenlemeyi duyurdu. Yeni kurallara göre, öğrencilerin kayıt yıllarında henüz yürürlükte olmayan yatay geçiş yönetmeliği hükümleri yerine, afla geri dönenlere özel bir geçiş sistemi uygulanacak. Düzenleme, mağduriyetleri gidermeyi ve başvuru süreçlerinde objektif kriterler sağlamayı amaçlıyor.
Yatay Geçişte Yeni Kriterler
YÖK tarafından yapılan açıklamaya göre, öğrenci affından yararlanarak kayıtlarını yenileyen öğrenciler, yatay geçiş başvurularında kayıt oldukları yılın ÖSYM puanını kullanabilecek. Ancak bu puanın, geçiş yapmak istedikleri programın o yılki taban puanına eşit veya daha yüksek olması şartı aranacak. Ayrıca, öğrencilerin kayıt yıllarında ilgili programa ait kontenjan bulunması ve yatay geçiş için aranan diğer akademik koşulları sağlamaları gerekecek.
Düzenlemenin en dikkat çekici yönü, kayıt yılında henüz yürürlükte olmayan yönetmelik maddelerinin afla dönenlere uygulanmayacak olması. Böylece, öğrencilerin hak kaybı yaşamasının önüne geçilmesi hedefleniyor. YÖK, ayrıca, yatay geçiş başvurularında merkezi yerleştirme puanı esas alınarak, farklı yıllarda ve farklı katsayılarla yerleşen öğrenciler arasında eşitlik sağlanacağını belirtti.
Başvuru Süreci ve Takvim
Öğrenciler, yatay geçiş başvurularını üniversitelerin belirlediği tarihlerde ve ilgili yönetim kurullarına yapacak. Başvuruların değerlendirilmesinde, öğrencinin kayıt yılındaki ÖSYM puanı, programın o yılki taban puanı ve kontenjan durumu göz önünde bulundurulacak. YÖK, üniversitelere, afla dönen öğrencilere yönelik yatay geçiş kontenjanı ayırmaları konusunda tavsiye kararı aldı. Ancak bu kontenjanların, normal yatay geçiş kontenjanlarından ayrı mı yoksa aynı havuzdan mı kullanılacağı konusunda henüz net bir düzenleme bulunmuyor.
Öğrenci affı, 2023 yılında çıkarılan kanunla, çeşitli nedenlerle üniversiteden ilişiği kesilen öğrencilere geri dönüş hakkı tanımıştı. Bu kapsamda binlerce öğrenci yeniden kayıt yaptırarak eğitimlerine devam etme imkânı buldu. Ancak, yatay geçiş gibi konularda belirsizlikler yaşanıyordu. YÖK'ün son düzenlemesi, bu belirsizlikleri gidermeye yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Öğrenciler ve Uzmanlar Ne Diyor?
Düzenlemeyi olumlu karşılayan öğrenciler, özellikle kayıt yıllarındaki puanlarının dikkate alınmasının adil bir yaklaşım olduğunu belirtiyor. Ancak bazı öğrenciler, kontenjan konusundaki belirsizliğin sürmesinden şikayetçi. Eğitim uzmanları ise, yatay geçiş şartlarının netleştirilmesinin, afla dönen öğrencilerin önünü açacağını ifade ediyor. Uzmanlar, ayrıca, üniversitelerin bu süreçte inisiyatif alarak ek kontenjanlar oluşturmasının önemine vurgu yapıyor.
YÖK'ün açıklamasında, yatay geçiş başvurularının değerlendirilmesinde şeffaflığın sağlanması için üniversitelerin kendi web sitelerinde ilan edeceği kriterlere uyması gerektiği belirtildi. Öğrencilerin, başvuru öncesinde ilgili üniversitenin duyurularını takip etmeleri öneriliyor.
Arka Plan: Öğrenci Affı ve Yatay Geçiş
Öğrenci affı, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda yapılan değişiklikle 2023 yılında yürürlüğe girmişti. Af, disiplin cezası, kayıt dondurma, devamsızlık gibi nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilere, belirli koşullarla geri dönüş hakkı tanıyordu. Yatay geçiş ise, öğrencilerin bir yükseköğretim programından diğerine geçiş yapmasını sağlayan bir mekanizma. YÖK, afla dönen öğrencilerin yatay geçiş taleplerini değerlendirirken, kayıt yıllarındaki mevzuatın uygulanması gerektiğini belirterek, bu konuda yaşanan tereddütleri gidermiş oldu.
Yeni düzenleme, öğrencilerin mağduriyetini önlemeyi hedefliyor. Ancak, yatay geçiş kontenjanlarının sınırlı olması ve üniversitelerin uygulamalarındaki farklılıklar, sürecin işleyişini etkileyebilir. Önümüzdeki günlerde üniversitelerin yapacağı duyurular, öğrenciler için belirleyici olacak.
