Bu hafta sonu yapılacak Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) öncesinde adaylarda sınav kaygısı giderek artıyor. Klinik Psikolog Elif Pehlivan, kaygının kontrol edilerek sonuç yerine sürece odaklanılması gerektiğini vurgularken, Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Nurettin Coşkun da stresin mide-bağırsak sistemi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekiyor.
Sınav kaygısı psikolojik etkileri nasıl yönetilmeli?
Klinik Psikolog Elif Pehlivan, sınav kaygısının öğrencilerin performansını olumsuz etkileyebileceğini belirterek, “Kaygıyı tamamen yok etmek mümkün değil, ancak onu yönetmek elimizde. Adayların sınav sırasında nefes egzersizleri yapması, olumlu iç konuşmalar geliştirmesi ve sınavı bir başarı ölçütü değil, bir basamak olarak görmesi önemli” dedi. Pehlivan, ailelerin de bu süreçte çocuklarına destek olurken başarıdan çok çabayı takdir etmeleri gerektiğini ifade etti.
Stres sindirim sistemini nasıl etkiliyor?
Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Nurettin Coşkun, yoğun stresin mide asidini artırarak reflü, gastrit ve irritabl bağırsak sendromu gibi sorunlara yol açabileceğini söyledi. “Sınav öncesi dönemde özellikle yağlı ve ağır yiyeceklerden kaçınılmalı, kafein tüketimi sınırlandırılmalı. Bol su içmek ve hafif egzersiz yapmak sindirim sistemini rahatlatacaktır” diyen Coşkun, uyku düzeninin de ihmal edilmemesi gerektiğini ekledi.
Sınav sabahı hafif bir kahvaltı yapılmasını öneren Coşkun, “Muz, yulaf ezmesi gibi besinler hem enerji verir hem de mideyi yormaz. Aşırı çay ve kahve yerine bitki çayları tercih edilmeli” uyarısında bulundu.
Sınav kaygısıyla başa çıkma yöntemleri
Pehlivan, sınav anında kaygıyı azaltmak için basit teknikler önerdi: “Derin nefes alıp vermek, kas gevşetme egzersizleri yapmak, sınavın sadece bir başlangıç olduğunu hatırlamak faydalı olacaktır. Ayrıca, geçmişte başarılan anıları düşünmek özgüveni artırabilir.” Uzman, öğrencilerin sınav öncesi son günlerde konu tekrarı yapmaktan çok dinlenmeye ve keyif aldıkları aktivitelere zaman ayırmalarını tavsiye etti.
Ailelere özel tavsiyeler
Ailelerin sınav sürecindeki tutumunun öğrenci üzerinde büyük etkisi olduğunu vurgulayan Pehlivan, “Çocuğunuzun yanında olduğunuzu hissettirin, ancak sınavı hayatın merkezine koymayın. Onların çabasını takdir edin, ‘Kazanırsan şöyle olur’ gibi koşullu cümlelerden kaçının” dedi. Sınav sonrasında ise her sonucun bir tecrübe olduğu mesajının verilmesi gerektiğini belirtti.
YKS, milyonlarca gencin geleceğini şekillendiren önemli bir sınav olsa da uzmanlar, psikolojik ve fiziksel sağlığın korunmasının her şeyden önce geldiğini hatırlatıyor. Sınav kaygısıyla başa çıkmak için bu önerileri dikkate almak, hem sınav performansını artıracak hem de sağlıklı bir süreç geçirilmesini sağlayacaktır.
