İstanbul'da, yasa dışı üreme hücresi ticareti yaptığı iddiasıyla 53 şüphelinin yer aldığı soruşturmada, örgütün donör kadınları biyolojik özelliklerine göre kataloglayarak pazarladığı ve yaş bilgilerini tahrif ettiği ortaya çıktı. Soruşturma kapsamında örgütün 2 milyon euroyu aşan haksız kazanç elde ettiği belirlendi.
Katalogda Yaş ve Özellik Hileleri
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturmada, çetenin donör kadınlara ait fiziksel ve biyolojik verileri toplayarak bir katalog oluşturduğu tespit edildi. Bu katalogda kadınların boy, kilo, göz ve saç rengi gibi özelliklerinin yanı sıra eğitim durumları ve meslekleri de yer alıyordu. Ancak çarpıcı olan, yaş bilgilerinin sistematik olarak değiştirilmesiydi. Genç yaşta gösterilen donörlerin gerçek yaşlarının çok daha büyük olduğu, bazı durumlarda ise tam tersi bir uygulamayla deneyimli donörlerin gençleştirildiği belirlendi. Bu tahrifatın, alıcıları yanıltarak daha yüksek fiyat talep etmek amacıyla yapıldığı değerlendiriliyor.
Yasa Dışı Ticaretin Boyutları
Soruşturma dosyasına göre, örgüt yurt dışından gelen talepleri de karşılıyordu. Yasal olmayan yollarla toplanan üreme hücreleri, sahte belgelerle ve gizli anlaşmalarla alıcılara ulaştırılıyordu. Çetenin, aracılar vasıtasıyla hastanelere ve tüp bebek merkezlerine sızdığı, bazı sağlık çalışanlarının da organizasyonda yer aldığı iddia ediliyor. Soruşturma kapsamında şüphelilerin iletişimlerinin dinlenmesi ve mali hareketlerinin incelenmesi sonucu, örgütün kripto para ve nakit transferleriyle izini gizlemeye çalıştığı ancak 2 milyon euroyu aşan haksız kazancın izine ulaşıldığı belirtildi.
Mağdurların Durumu ve Hukuki Süreç
Donör kadınların bir kısmının maddi zorluklar nedeniyle bu işe yönlendirildiği, bazılarının ise kandırıldığı ortaya çıktı. Yaşları değiştirilen kadınların, kendilerine yapılan tekliflerin yasal olduğuna inandırıldığı ifade ediliyor. Soruşturma kapsamında 53 şüpheli hakkında 'insan ticareti', 'nitelikli dolandırıcılık' ve 'sağlık hizmetleriyle ilgili kanuna muhalefet' suçlarından işlem yapıldı. Şüphelilerin bir kısmı tutuklanırken, bazıları adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Davanın önümüzdeki aylarda ağır ceza mahkemesinde görülmesi bekleniyor.
Sağlık Sektöründe Denetim Eksikliği
Olay, üreme hücresi bağışı ve ticareti konusundaki yasal boşlukları ve denetim eksikliğini bir kez daha gündeme getirdi. Türkiye'de üreme hücresi bağışı yalnızca Sağlık Bakanlığı'nın izin verdiği merkezlerde ve sıkı kurallar çerçevesinde yapılabiliyor. Ancak bu tür yasa dışı oluşumlar, mevzuatın etrafından dolaşarak hem donörleri hem de alıcıları mağdur ediyor. Uzmanlar, bağış süreçlerinin daha sıkı denetlenmesi ve donörlerin haklarının korunması için yeni düzenlemelerin şart olduğunu vurguluyor. Ayrıca, katalogla pazarlama gibi yöntemlerin insan onurunu zedelediği ve etik dışı olduğu belirtiliyor.
Bu soruşturma, yasa dışı üreme hücresi ticaretinin ne kadar organize ve kârlı bir sektör haline geldiğini gözler önüne seriyor. Yetkililer, benzer suçların önüne geçmek için sağlık kuruluşlarıyla iş birliği içinde denetimleri artıracaklarını açıkladı. Kamuoyunun da bu tür yasa dışı tekliflere karşı dikkatli olması ve şüpheli durumları yetkililere bildirmesi gerekiyor.
