Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yıllık ücretli izin kullanan işçilerin izin süresi hesaplamasına ilişkin milyonlarca çalışanı ilgilendiren emsal bir karar verdi. Buna göre, iş kanunu uyarınca yıllık izne denk gelen hafta tatili günleri artık izin süresinden düşülemeyecek. Karar, özellikle uzun süreli yıllık izin kullanan işçilerin hak kaybını önlemeyi amaçlıyor.
Kararın detayları
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bir işçinin 14 günlük yıllık izin kullanması sırasında hafta sonu tatiline denk gelen 4 günün işveren tarafından izin süresinden düşülmesini hukuka aykırı buldu. Daire, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 56. maddesine atıfta bulunarak, 'Yıllık izin süresi, hafta tatili ve ulusal bayram ile genel tatil günlerini kapsamaz' hükmünü hatırlattı. Buna göre, izin süresi içindeki hafta tatilleri ayrıca değerlendirilecek ve izin gün sayısından düşülmeyecek.
Çalışanlara etkisi
Karar, özellikle uzun süreli yıllık izin kullanan çalışanlar için önemli bir kazanım. Örneğin, 14 günlük bir izinde hafta sonu tatilleri (cumartesi-pazar) izine dahil edilmezse, işçi fiilen 10 gün izin kullanmış sayılacak ve 4 günlük hak kaybı yaşayacaktı. Yeni kararla birlikte izin süresi içindeki tüm hafta tatilleri izin günü olarak kabul edilmeyecek, böylece işçilerin dinlenme hakkı tam olarak korunacak. Uygulama, kamu ve özel sektördeki tüm çalışanları kapsıyor.
İşverenlerin dikkat etmesi gerekenler
İşverenlerin yıllık izin planlaması yaparken bu kararı göz önünde bulundurması gerekiyor. Aksi halde, işçilerin izin süresini eksik kullandığı gerekçesiyle açılacak davalarda tazminat ödemek zorunda kalabilirler. Uzmanlar, işverenlerin izin hesaplamalarını yeniden gözden geçirmelerini ve bordro sistemlerini güncellemelerini öneriyor. Ayrıca, toplu iş sözleşmelerinde veya iş sözleşmelerinde hafta tatilinin izinden düşüleceğine dair hükümler varsa, bu maddeler geçersiz kabul edilecek.
Bağlam ve değerlendirme
Yargıtay'ın bu kararı, çalışma hayatında sıkça tartışılan bir konuyu netleştiriyor. 2018 yılında yapılan bir düzenleme ile yıllık izinlerin bölünerek kullanılması kolaylaştırılmıştı ancak hafta tatili hesaplaması konusunda belirsizlik sürüyordu. Karar, işçi lehine yorum ilkesini pekiştirirken, işverenlerin de mevzuata uyum sağlamasını zorunlu kılıyor. Uygulamada, özellikle insan kaynakları departmanlarının izin takip sistemlerini güncellemesi bekleniyor. Bu gelişme, Türkiye'de iş hukukunun dinamik yapısını ve mahkemelerin çalışan haklarını koruma konusundaki hassasiyetini bir kez daha ortaya koyuyor.
