ABD'de yapılan kapsamlı bir ankete göre, Amerikalıların yüzde 69'u büyük yapay zeka şirketlerinin hisselerinin yarısının kamuya devredilmesi gerektiğini düşünüyor. Anket, yapay zekanın yarattığı ekonomik değerin adil dağıtılması konusunda toplumda güçlü bir beklenti olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların büyük çoğunluğu şirketlerin kendi kendini denetlemesine güvenmiyor ve federal hükümetin sıkı kurallar koymasını talep ediyor.
Anketin Çarpıcı Sonuçları
Ulusal çapta yapılan anket, 18 yaş üstü 2.000 kişiyle gerçekleştirildi. Katılımcıların yüzde 69'u, OpenAI, Google, Meta gibi yapay zeka alanında lider şirketlerin hisselerinin yüzde 50'sinin bir kamu fonuna aktarılması fikrine destek verdi. Bu fonun yapay zeka teknolojilerinden kaynaklanan işsizlik, eğitim ve sağlık gibi toplumsal maliyetleri karşılamak için kullanılması önerildi. Ankete göre, yalnızca yüzde 18'lik bir kesim bu fikre karşı çıktı.
Katılımcıların yüzde 80'i, yapay zeka şirketlerinin etik ve güvenlik konularında yetersiz olduğunu düşünüyor ve bağımsız bir federal düzenleyici kurum kurulmasını destekliyor. Ayrıca yüzde 72'si, yapay zeka kaynaklı zararlardan şirketlerin hukuken sorumlu tutulması gerektiğini belirtti.
Ekonomik ve Sosyal Boyut
Uzmanlar, yapay zekanın önümüzdeki on yılda küresel ekonomiye trilyonlarca dolar katkı sağlayacağını ancak bu zenginliğin büyük kısmının birkaç şirketin elinde toplanacağını vurguluyor. Ekonomist Dr. Sarah Jenkins, "Anket, halkın yapay zekanın faydalarının tabana yayılması gerektiğine inandığını gösteriyor. Mevcut durumda kazananlar teknoloji devleri olurken, kaybedenler işlerini kaybeden işçiler olacak" dedi. Jenkins, kamu fonu fikrinin "radikal" görünse de artan eşitsizlikle mücadelede etkili bir araç olabileceğini ifade etti.
Öte yandan, teknoloji şirketleri bu tür bir müdahaleye sıcak bakmıyor. Yapay Zeka Endüstrisi Birliği sözcüsü, "Özel sektörün inovasyonu teşvik eden bir ortamda büyümesi gerekiyor. Zorunlu hisse devri, yatırımları ve Ar-Ge'yi olumsuz etkileyebilir" açıklamasını yaptı. Ancak ankete göre halkın sadece yüzde 15'i şirketlerin kendi kendini düzenleyebileceğine inanıyor.
Bağımsız Değerlendirme
Yapay zeka çağının en büyük tartışmalarından biri haline gelen bu konu, aslında kapitalizm ile sosyal adalet arasındaki kadim gerilimin yeni bir yansıması. ABD'deki bu talep, Avrupa'da da benzer şekilde yankı buluyor. Ancak teknoloji şirketlerinin politik gücü ve küresel rekabet düşünüldüğünde, bu tür bir kamu mülkiyeti modelinin hayata geçmesi kolay görünmüyor. Yine de anket, toplumun artık teknoloji devlerine karşı daha eleştirel bir tutum takındığını ve yapay zekanın getirilerinden herkesin adil pay alması gerektiğini düşündüğünü gösteriyor.
