Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Kurulu, yılbaşından bu yana 21 bin 217 dosyayı karara bağlarken, toplam 185 milyon 386 bin lira idari para cezası uyguladı. Kurul, bilimsel dayanağı olmayan saç çıkarma reklamlarından dini istismar eden 'Kabe ve Ravza kokusu' ifadelerine kadar birçok yanıltıcı reklama ceza kesti.
En çok ceza alan reklam türleri
Reklam Kurulu'nun açıklamasına göre, en fazla ceza alan reklam türleri arasında sağlık beyanı içeren ürünler, özellikle saç çıkarma ve kilo verme vaadleri öne çıktı. Ayrıca, tüketiciyi yanıltan fiyat indirimi kampanyaları, abonelik tuzakları ve 'ücretsiz' vaatleri de cezalandırıldı. Dini değerlerin ticari amaçla kullanılması da kurulun radarındaydı.
Dini istismara geçit yok
Kurul, 'Kabe ve Ravza kokusu' gibi ifadelerle dini duyguları istismar eden parfüm ve kozmetik ürünlerine de yüksek cezalar verdi. Ticaret Bakanlığı, bu tür reklamların hem tüketiciyi yanılttığını hem de etik sınırları zorladığını belirtti. Ayrıca, 'sağlık beyanı' içeren ancak bilimsel kanıt sunamayan ürünler için toplam 50 milyon liranın üzerinde ceza kesildi.
Tüketici şikayetleri etkili oldu
Reklam Kurulu'na gelen tüketici şikayetleri, denetimlerin önemli bir kısmını oluşturdu. 2024 yılının ilk 8 ayında 21 bin 217 dosyanın 6 bin 500'ü doğrudan tüketici şikayetleri üzerine açıldı. Kurul, özellikle sosyal medya reklamları ve influencer pazarlamasına yönelik incelemeleri artırdı. Yanıltıcı reklam yapan firmaların isimleri de kamuoyuyla paylaşılırken, caydırıcılığın artması hedefleniyor.
Tüketici dernekleri, cezaların miktarını yetersiz bulurken, düzenleyici kurumların daha sıkı denetim yapması gerektiğini vurguluyor. Öte yandan, reklam sektörü temsilcileri, mevzuatın net olmaması nedeniyle bazı cezaların haksız olduğunu savunuyor. Tartışmalar sürerken, Reklam Kurulu yıl sonuna kadar 30 bin dosyayı tamamlamayı hedefliyor.
