Erzurum Şehir Hastanesi Acil Servis Uzmanı Dr. Mert Vural, ilk yardım uygulamalarında toplumda doğru bilinen yanlışların yarardan çok zarar getirebileceğini bildirdi. Vural, yanığa salça sürmekten sara nöbetinde soğan koklatmaya kadar sık yapılan hataların hayati tehlike oluşturabileceği uyarısında bulundu. Acil serviste sık karşılaştıkları bu tür yanlış müdahalelerin, basit yaralanmaları ciddi sağlık sorunlarına dönüştürebildiğini vurgulayan Vural, doğru ilk yardımın hayat kurtardığını ifade etti.
Yanığa Salça, Diş Macunu ve Yoğurt Sürmeyin
Dr. Vural, yanık vakalarında halk arasında yaygın olarak uygulanan salça, diş macunu, yoğurt, zeytinyağı gibi maddelerin kesinlikle kullanılmaması gerektiğini söyledi. Bu maddelerin yanık bölgesinde enfeksiyon riskini artırdığını, ısıyı hapsederek doku hasarını derinleştirdiğini ve iyileşme sürecini uzattığını belirtti. Özellikle salçanın asidik yapısının ve içerdiği tuzun yanık yarasını tahriş ettiğini, ağrıyı şiddetlendirdiğini aktardı. Doğru uygulamanın, yanık bölgesini en az 20 dakika boyunca ılık akan su altında tutmak olduğunu vurguladı. Ardından temiz bir bezle örtülmesi ve derhal sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini dile getirdi.
Sara Nöbetinde Soğan Koklatmak Tehlikeli
Sara (epilepsi) nöbeti geçiren hastalara soğan koklatmak, su içirmek veya ağızlarını açmaya çalışmak gibi müdahalelerin son derece yanlış olduğunu belirten Dr. Vural, bu tür girişimlerin hastaya zarar verebileceğini söyledi. Nöbet sırasında hastanın bilincinin kapalı olduğunu, soğan kokusunun hastayı uyandırmadığı gibi solunum yollarını tahriş edebileceğini ifade etti. Ağız açmaya çalışmanın ise çene ve dişlerde kırılmalara, dilde ısırılmalara yol açabileceğini belirtti. Doğru yaklaşımın, hastayı yan yatırarak solunum yolunu açık tutmak, başını korumak ve nöbetin geçmesini beklemek olduğunu vurguladı. Nöbet beş dakikadan uzun sürerse veya ard arda tekrarlanırsa acil yardım çağrılması gerektiğini ekledi.
Diğer Yaygın İlk Yardım Hataları
Dr. Vural, sadece yanık ve sara nöbeti değil, birçok farklı durumda da hatalı ilk yardım uygulamalarıyla karşılaştıklarını söyledi. Bunlar arasında burun kanamasında başı geriye yatırmak, kırık şüphesinde uzuvları hareket ettirmek, zehirlenmede kusturmaya çalışmak ve kalp masajını bilinçsizce yapmak gibi yanlışları sıraladı. Burun kanamasında başın öne eğilmesi ve burun kanatlarının sıkılması gerektiğini, kırıkta ise uzvun sabitlenmesi gerektiğini anlattı. Zehirlenmelerde asla kusturulmaması, hastanın bilincinin ve solunumunun kontrol edilmesi gerektiğini belirtti. Kalp masajının ise eğitim almış kişilerce yapılması gerektiğini, yanlış uygulamanın kaburga kırıklarına ve iç organ hasarlarına yol açabileceğini ifade etti.
Doğru İlk Yardım Hayat Kurtarır
Türkiye'de ilk yardım bilgisinin yaygınlaşması için eğitimlerin artırılması gerektiğini vurgulayan Dr. Vural, Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğiyle okullarda ve iş yerlerinde verilen ilk yardım kurslarının önemine değindi. Ancak hâlâ toplumda kulaktan dolma bilgilerle hareket eden çok sayıda kişi olduğunu gözlemlediklerini söyledi. Vural, "İlk yardım, doğru yapıldığında hayat kurtarır; yanlış yapıldığında ise ölüme kadar götürebilir. Bu nedenle herkesin temel ilk yardım eğitimi alması şart" dedi. Acil servise başvuran hastaların bir kısmının, olay yerinde yapılan hatalı müdahaleler nedeniyle durumunun daha da kötüleştiğini belirtti.
Uzmanlar, ilk yardım konusunda doğru bilgiye ulaşmak için güvenilir kaynaklara başvurulması ve resmi kurumların yayınladığı güncel yönergelerin takip edilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Özellikle sosyal medyada yayılan asılsız bilgilerin, halk sağlığını tehdit eden sonuçlara yol açabileceği belirtiliyor. Dr. Mert Vural'ın uyarıları, acil durumlarda bilinçsizce yapılan müdahalelerin ne denli tehlikeli olabileceğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
