Isparta'nın Yalvaç ilçesinde bir dönem yüzlerce olan keçi ve koyun sayısı, son beş yılda 100'ün altına düştü. Üreticiler, meraların daralması, çoban bulunamaması ve artan yem fiyatları nedeniyle hayvancılığın sürdürülemez hale geldiğini belirtiyor. Yetkililer, türün korunması için acil önlem alınması gerektiğini vurguluyor.
Yerel hayvan ırkı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya
Yalvaç'ta yetiştirilen ve bölgeye özgü olan bu hayvan türü, nesli tükenme tehlikesi altında. Veteriner Hekimler Odası verilerine göre, 2019 yılında 450 olan hayvan sayısı, 2024 itibarıyla 85'e geriledi. Üreticiler, özellikle mera alanlarının hızla daralmasının en büyük etken olduğunu söylüyor. İlçede faaliyet gösteren üretici birlikleri, çoban bulma sıkıntısının da işleri iyice zorlaştırdığını ifade ediyor.
Meralar daralıyor, çoban bulunamıyor
Bölgede 30 yıldır hayvancılık yapan Ali Yılmaz, "Eskiden yaylalar hayvan doluydu. Şimdi meralar ya imara açıldı ya da ağaçlandırma adı altında kapatıldı. Üstelik gençler şehre göç ediyor, çoban bulamıyoruz" dedi. Yem fiyatlarının iki yılda %200 arttığını belirten Yılmaz, maliyetlerin altından kalkamadıklarını ekledi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bölgeye yönelik özel bir destek programı başlatması gerektiğini ifade eden üreticiler, aksi halde türün tamamen yok olacağını savunuyor.
Yetkililerden koruma sözü
Isparta İl Tarım Müdürü Mehmet Demir, Yalvaç'taki yerli hayvan ırkının korunması için gen kaynaklarının muhafaza edildiğini, ancak sahada hayvan sayısının artırılması için ek önlemler alınacağını söyledi. Demir, "Bu ırkın genetik yapısı bölge iklimine uyumlu. Kaybı sadece üretici için değil, biyolojik çeşitlilik için de büyük bir darbe olur" dedi. Konuyla ilgili olarak Tarım Bakanlığı'na sunulmak üzere bir rapor hazırlandığı, destekleme kapsamında hayvan başına prim artışı ve çoban istihdam teşviki gibi taleplerin olduğu öğrenildi.
Yalvaç'ta yaşanan bu düşüş, Türkiye genelinde küçükbaş hayvan sayısındaki azalmanın bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Ancak burada türe özgü koruma çalışmaları yapılmaması durumunda, bölgesel bir yok oluş kaçınılmaz görünüyor. Uzmanlar, hayvancılığın sadece ekonomik değil, aynı zamanda kültürel bir miras olduğunu hatırlatarak, hükümetin acil eylem planı uygulaması gerektiğini vurguluyor.
