ABD Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna savaşına çözüm bulmak için yeniden başlattığı mekik diplomasisi, önceki gün Rusya'da yapılan görüşmelerin ardından dün Ukrayna'nın başkenti Kiev'de devam etti. Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, ilk kez Kiev'e giderek Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve üst düzey yetkililerle bir araya geldi. Görüşmelerde ateşkes koşulları, toprak bütünlüğü ve güvenlik garantileri gibi kritik başlıklar masaya yatırıldı.
Mekik Diplomasisinin İlk Ayağı: Moskova
Witkoff ve Kushner'in Kiev ziyareti, önceki gün Moskova'da yapılan görüşmelerin hemen ardından gerçekleşti. İkili, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in özel temsilcileriyle bir araya gelerek olası bir barış anlaşmasının ana hatlarını müzakere etti. Moskova'daki görüşmelerde Rusya'nın güvenlik talepleri, Ukrayna'nın tarafsızlığı ve işgal altındaki bölgelerin statüsü gibi konular ele alındı. ABD heyeti, Moskova'dan edindiği izlenimleri Kiev'e taşıyarak Ukrayna tarafının pozisyonunu öğrenmeyi amaçladı.
Kiev'de Kritik Başlıklar
Kiev'deki görüşmelerde Ukrayna tarafı, ateşkesin ancak toprak bütünlüğünün korunması ve güvenlik garantilerinin sağlanması durumunda mümkün olabileceğini vurguladı. Zelenskiy, görüşme sonrası yaptığı açıklamada, "ABD'nin arabuluculuğunu memnuniyetle karşılıyoruz, ancak Ukrayna'nın egemenliğinden taviz veremeyiz" ifadelerini kullandı. Witkoff ve Kushner'in ise Ukrayna'ya askeri ve mali yardımın süreceği mesajını verdiği öğrenildi. Görüşmelerde ayrıca savaş sonrası yeniden yapılanma planları ve Avrupa Birliği'nin rolü de tartışıldı.
Trump Yönetiminin Stratejisi
Trump, seçim kampanyası sırasında Ukrayna savaşını 24 saat içinde bitireceğini vaat etmişti. Göreve geldikten sonra ise doğrudan Rusya ile diyalog kurarak ve Ukrayna'ya baskı yaparak bir anlaşma zemini aradı. Witkoff ve Kushner'in bölgeye gönderilmesi, bu stratejinin somut bir adımı olarak değerlendiriliyor. ABD yönetimi, Avrupa müttefiklerini de sürece dahil etmeye çalışıyor; ancak Almanya ve Fransa, Ukrayna'nın onayı olmadan bir barış anlaşmasının kabul edilemez olduğunu belirtti.
Rusya'nın Tutumu ve Uluslararası Tepkiler
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova'daki görüşmelerin "yapıcı" geçtiğini ancak Batı'nın yaptırımları kaldırmasının önkoşul olduğunu söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise "Ukrayna'nın NATO'ya üyelik ısrarından vazgeçmesi gerektiğini" yineledi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Temsilcisi Josep Borrell, ABD'nin girişimini desteklediklerini ancak Ukrayna'nın egemenlik haklarının korunması gerektiğini vurguladı. Çin ise taraflara diyalog çağrısı yaparak "soğukkanlılık" mesajı verdi.
Zorlu Süreç ve Beklentiler
Uzmanlar, Witkoff ve Kushner'in Kiev ziyaretini olumlu bir adım olarak görse de, taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle kısa vadede bir ateşkesin zor olduğunu belirtiyor. Ukrayna, 1991 sınırlarına dönülmesini ve savaş tazminatı talep ederken; Rusya, işgal ettiği bölgeleri tanıma ve yaptırımların kaldırılması konusunda ısrarcı. ABD'nin ise hem Ukrayna'yı hem de Rusya'yı ikna etmeye çalışarak bir denge politikası izlediği gözlemleniyor. Önümüzdeki günlerde Witkoff ve Kushner'in Brüksel ve Berlin'e giderek Avrupalı müttefiklerle istişarelerde bulunması bekleniyor. Diplomatik çabaların sonuç verip vermeyeceği, önümüzdeki haftalarda yapılacak olası liderler zirvesine bağlı görünüyor.
