Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin, Rus petrol altyapısına yönelik saldırıların devam edeceğini açıklaması, Washington ile Kiev arasında tansiyonu yükseltti. ABD yönetimi, Ukrayna’nın enerji tesislerine düzenlediği saldırıların küresel petrol fiyatlarını istikrarsızlaştırabileceği ve Rusya’nın misilleme riskini artırabileceği endişesini dile getiriyor. Zelenski ise kararlılığını koruyarak, Rusya’nın enerji gelirlerinin hedef alınmasının savaşın seyrini değiştirebileceğini savunuyor. Gerilim, iki müttefik arasında nadir görülen bir kamuoyu tartışmasını da beraberinde getirdi.
Zelenski: “Saldırılar Devam Edecek”
Ukrayna lideri Volodimir Zelenski, son açıklamasında Rus petrol rafinerilerine ve enerji altyapısına yönelik saldırıların süreceğini net bir dille ifade etti. Zelenski, bu saldırıların Ukrayna’nın meşru müdafaa hakkı kapsamında olduğunu ve Rusya’nın savaş makinesini finanse eden enerji gelirlerini kesmeyi amaçladığını belirtti. Ukrayna’nın uzun menzilli insansız hava araçlarıyla gerçekleştirdiği operasyonlar, son aylarda Rusya’nın petrol ihracat kapasitesinde kısmi düşüşlere neden olmuştu. Zelenski’ye göre bu saldırılar, Batı’nın Rus petrolüne uyguladığı yaptırımlardan daha etkili sonuçlar doğurabilir.
Ancak bu strateji, ABD yönetimi tarafından temkinli karşılanıyor. Beyaz Saray Sözcüsü, yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açabileceği uyarısında bulundu. ABD, özellikle petrol fiyatlarının seçim yılında artmasının iç siyasette yaratacağı risklerden çekiniyor. Washington, Kiev’e askeri yardım sağlamaya devam etse de, saldırıların hedef seçiminde daha dikkatli olunması çağrısında bulunuyor.
ABD’nin Endişeleri: Petrol Fiyatları ve Tırmanma Riski
ABD yönetiminin itirazı, yalnızca ekonomik kaygılarla sınırlı değil. Beyaz Saray, Ukrayna’nın Rus petrol altyapısına yönelik saldırılarının Moskova’nın misilleme olasılığını artırabileceğini ve çatışmayı daha geniş bir bölgeye yayabileceğini düşünüyor. Özellikle Rusya’nın Karadeniz’deki enerji tesislerini veya Batı’ya ait altyapıyı hedef alabileceği senaryolar Washington’da endişeyle karşılanıyor. Ayrıca, Ukrayna’nın saldırıları sonucu Rus petrol arzında yaşanabilecek kesintiler, OPEC+ ülkelerinin devreye girmesiyle telafi edilebilir olsa da, kısa vadede fiyat oynaklığı kaçınılmaz görünüyor.
ABD’li yetkililer, Ukrayna’nın saldırılarını sürdürmesi halinde askeri yardımın koşullu hale gelebileceği sinyalini verdi. Son haftalarda ABD Kongresi’nde Ukrayna’ya yönelik ek yardım paketi üzerinde yaşanan tartışmalar, Beyaz Saray’ın elini zayıflatmış durumda. Kiev’in askeri başarılar elde etmesi, Batı’nın desteğini sürdürmesi açısından kritik önemde. Ancak bu başarıların Washington’un stratejik öncelikleriyle çatışması, ittifak içinde çatlak yaratabilir.
Kiev’in Stratejik Hesabı
Ukrayna cephesinde ise farklı bir hesap yapılıyor. Kiev yönetimi, Rusya’nın enerji gelirlerini vurmanın, cephedeki askeri dengeleri dolaylı yoldan etkileyeceğine inanıyor. Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılar, Rus ordusunun yakıt ikmalinde aksamalara yol açabilir ve lojistik kapasitesini sınırlayabilir. Ayrıca, Ukrayna istihbarat kaynaklarına göre bu saldırılar Rusya’nın savaş ekonomisine ciddi darbe vuruyor. Zelenski yönetimi, Batı’nın yaptırım kararlarında yaşanan gecikmelerin yarattığı boşluğu kendi operasyonlarıyla doldurmayı hedefliyor.
Ancak bu stratejinin bedeli de olabilir. ABD’nin askeri yardımı azaltması veya yavaşlatması, Ukrayna’nın savunma kapasitesini olumsuz etkileyebilir. Özellikle hava savunma sistemleri ve uzun menzilli füzeler konusunda ABD’ye bağımlı olan Ukrayna, Washington’un desteğini kaybetmeyi göze alamaz. Bu nedenle Kiev, bir yandan saldırılarını sürdürürken diğer yandan ABD ile diyaloğu açık tutmaya çalışıyor.
Gerilimin Arka Planı
ABD ile Ukrayna arasındaki gerilim, ilk kez ortaya çıkmıyor. Geçtiğimiz yıl da Ukrayna’nın Rusya içindeki hedeflere yönelik saldırıları, Washington’da rahatsızlık yaratmıştı. ABD, Ukrayna’ya sağladığı silahların Rusya topraklarında kullanılmaması konusunda zaman zaman uyarılarda bulunmuş, ancak Kiev bu uyarıları esnetmeyi başarmıştı. Son gelişmeler, iki ülke arasındaki ilişkinin ne kadar hassas bir dengede olduğunu gösteriyor.
Uzmanlar, bu gerilimin uzun vadeli bir krize dönüşme olasılığının düşük olduğunu, zira her iki tarafın da birbirine ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. ABD, Rusya’yı zayıflatmak için Ukrayna’ya ihtiyaç duyarken, Ukrayna da hayatta kalmak için ABD’nin desteğine bağımlı. Ancak bu karşılıklı bağımlılık, zaman zaman stratejik farklılıkların su yüzüne çıkmasını engellemiyor. Önümüzdeki günlerde yapılacak üst düzey görüşmeler, tansiyonun düşürülüp düşürülemeyeceğini belirleyecek.
Değerlendirme
Washington ile Kiev arasındaki bu son gerilim, savaşın seyrini etkileyebilecek potansiyele sahip. Ukrayna’nın Rus petrol altyapısına yönelik saldırıları, askeri açıdan kısa vadeli kazanımlar sağlasa da, ABD ile ilişkilerde kalıcı hasara yol açabilir. Beyaz Saray’ın önceliği, küresel enerji piyasalarının istikrarı ve çatışmanın yayılmasını önlemek. Kiev ise savaşın yükünü hafifletmek için her türlü yöntemi denemeye kararlı görünüyor. Bu denge oyununda tarafların ne kadar esnek davranacağı, önümüzdeki dönemde netleşecek. Bağımsız gözlemciler, ABD’nin Ukrayna’ya yönelik eleştirilerini artırmasının, Batı ittifakı içinde yeni tartışmalara kapı aralayabileceği görüşünde.
