İsrail ve Lübnan askeri heyetleri, artan ateşkes ihlalleri ve saldırıların gölgesinde ABD'nin başkenti Washington'da dördüncü tur görüşmeler için bir araya geldi. Görüşmeler 9 saatten fazla sürerken, İsrail tarafının Hizbullah haritaları sunduğu ve 'güvenlikte normalleşme' talep ettiği bildirildi. Lübnan tarafı ise bu talebi siyasi gerekçelerle reddetti.
Görüşmelerin perde arkası
Basına kapalı gerçekleşen toplantıda İsrail heyeti, Lübnan sınırındaki Hizbullah mevzilerini gösteren ayrıntılı haritalar sundu. İsrail, bu haritalar doğrultusunda sınır bölgesinde 'güvenlikte normalleşme' adını verdiği bir dizi düzenleme talep etti. Bu talepler arasında Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve sınırdan belirli bir mesafeye çekilmesi yer aldı. Ancak Lübnan heyeti, bu taleplerin ülkenin egemenliğine müdahale niteliği taşıdığını belirterek reddetti. Lübnanlı yetkililer, 'Lübnan'ın iç işlerine karışmak anlamına gelen hiçbir düzenlemeyi kabul edemeyiz' ifadelerini kullandı.
Ateşkes ihlalleri ve tansiyon
Görüşmelerin yapıldığı dönemde İsrail-Lübnan sınırında ateşkes ihlalleri artarak devam etti. İsrail ordusu, son bir haftada Lübnan tarafından atılan roketler nedeniyle sınıra yakın yerleşimlerde alarm durumu ilan etti. Öte yandan Lübnanlı yetkililer, İsrail savaş uçaklarının Beyrut ve çevresinde alçak uçuşlar yaptığını, bu uçuşların ses duvarını aştığını ve halkta paniğe yol açtığını bildirdi. Bu ihlaller, Washington'daki görüşmelerin atmosferini olumsuz etkiledi. Uzmanlar, her iki tarafın da sahada birbirine baskı yapmak için bu ihlalleri kullandığını belirtiyor.
Tarafların tutumu ve beklentiler
İsrail tarafı, kuzey sınırında güvenliğin sağlanması için Lübnan'ın Hizbullah üzerinde daha fazla kontrol kurması gerektiğini savunuyor. İsrail Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, 'Lübnan, Hizbullah'ı kontrol altına almak için adım atmazsa, İsrail kendini savunma hakkını saklı tutar' denildi. Lübnan ise İsrail'in taleplerini 'gerçekçi bulmadığını' ve ateşkesin tam olarak uygulanması gerektiğini vurguluyor. Lübnan Başbakanı, 'Önce İsrail'in işgal ettiği topraklardan çekilmesi ve ateşkesi ihlal etmeyi bırakması gerekiyor' dedi. Görüşmelerin ardından yapılan ortak açıklamada, tarafların önümüzdeki haftalarda teknik düzeyde görüşmelere devam edeceği belirtildi.
Bölgesel ve uluslararası boyut
Washington'daki görüşmeler, ABD'nin arabuluculuğunda ilerlerken, Fransa ve Birleşmiş Milletler de sürece destek veriyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, 'İki ülkenin de güvenliği bizim için önemli. Sürdürülebilir bir barış için kalıcı bir çözüm bulunması gerekiyor' ifadelerini kullandı. Uzmanlar, Lübnan'ın siyasi kriz içinde olduğu bir dönemde bu görüşmelerin başarıya ulaşmasının zor olduğunu belirtiyor. Ayrıca Hizbullah'ın İran ve Suriye ile olan bağları, Lübnan hükümetinin hareket alanını kısıtlıyor. Bölgesel güç dengeleri göz önüne alındığında, taraflar arasında kapsamlı bir anlaşmanın kısa vadede mümkün görünmediği ifade ediliyor.
Sonuç olarak, Washington görüşmeleri taraflar arasındaki temel farklılıkları bir kez daha ortaya koydu. İsrail'in güvenlik talepleri ile Lübnan'ın egemenlik vurgusu arasında bir denge bulunması gerekiyor. Ancak artan ateşkes ihlalleri ve bölgesel gerginlik, sürecin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Diplomatik çabaların başarılı olup olmayacağı, tarafların sahada yapacakları jestlere ve uluslararası toplumun baskısına bağlı olarak şekillenecek.
