İstanbul'da özel okulların servis ücretlerine yönelik veli tepkisi büyüyor. UKOME'nin belirlediği resmi tarifeyi ikiye, hatta üçe katlayan bazı okullarda, kısa mesafeli ulaşımın taksiyle gidiş-dönüşten daha pahalıya geldiği belirtiliyor. Veliler, çocuklarının güvenli ulaşımı için ödemek zorunda kaldıkları yüksek meblağların bütçelerini zorladığını dile getiriyor.
Servis ücretleri UKOME tarifesini aşıyor
UKOME (Ulaşım Koordinasyon Merkezi) her yıl okul servisleri için kilometre başına ücret tarifesi yayımlıyor. Ancak bazı özel okullar, bu tarifeyi gerekçe göstererek velilerden çok daha yüksek ücretler talep ediyor. Örneğin, UKOME'nin 2025-2026 eğitim yılı için belirlediği 0-1 km mesafe için aylık 2.500 TL olan servis ücreti, bazı okullarda 6.000 TL'ye kadar çıkabiliyor. Bu durum, özellikle kısa mesafede yaşayan veliler için taksi kullanımını daha cazip hale getiriyor.
İstanbul'un Kadıköy, Beşiktaş, Şişli gibi merkezi ilçelerinde oturan veliler, okula 2-3 km mesafede olmalarına rağmen aylık 5.000 TL'nin üzerinde servis ücreti ödediklerini ifade ediyor. Aynı mesafeyi taksiyle gidip gelmenin günlük ortalama 150 TL'ye denk geldiğini, aylık 22 iş günü üzerinden hesaplandığında toplam 3.300 TL olduğunu belirtiyorlar. Bu da servis ücretinden yaklaşık %40 daha az bir maliyet anlamına geliyor.
Veliler çözüm arıyor: Taksi, toplu taşıma veya carpool
Artan servis ücretleri karşısında veliler alternatif yollar arıyor. Kimi veliler çocuklarını taksiyle okula göndermeyi tercih ederken, kimileri de birkaç aile bir araya gelerek ortak özel araç tutma (carpool) yöntemine yöneliyor. Ancak bu çözümler de beraberinde yeni sorunlar getiriyor: Taksi bulma güçlüğü, trafik yoğunluğu ve güvenlik endişeleri velilerin kafasını karıştırıyor.
Öte yandan, toplu taşıma araçlarını kullanmak küçük yaştaki çocuklar için riskli olabiliyor. Özellikle ilkokul çağındaki çocukların tek başına metrobüs veya otobüs kullanması istenmeyen bir durum. Bu nedenle veliler, okulların servis ücretlerini makul seviyeye çekmesi için yetkililere çağrıda bulunuyor.
Okul yönetimlerinden savunma: Maliyetler arttı
Bazı özel okul yöneticileri, servis ücretlerini artırmalarının nedeni olarak akaryakıt, sigorta, personel ve bakım maliyetlerindeki yükselişi gösteriyor. Ayrıca pandemi sonrası servis araçlarında kapasite sınırlaması ve hijyen kuralları nedeniyle ek maliyetler oluştuğunu belirtiyorlar. Ancak veliler, bu açıklamaları ikna edici bulmuyor; çünkü UKOME tarifesinin zaten bu maliyetleri göz önünde bulundurarak güncellendiğini savunuyorlar.
UKOME yetkilileri ise okul servislerinin belirlenen tarifenin üzerinde ücret talep edemeyeceğini, aksi halde cezai işlem uygulanacağını hatırlatıyor. Ancak denetimlerin yetersiz olduğu ve şikayetlerin sonuçsuz kaldığı yönünde yaygın bir kanı var. Veliler, denetimlerin sıklaştırılmasını ve şeffaf bir ücretlendirme sisteminin getirilmesini istiyor.
Uzmanlar: Uzun vadede eğitim maliyetleri artacak
Eğitim ekonomisi uzmanları, servis ücretlerindeki keyfi artışların uzun vadede özel okul tercihini olumsuz etkileyeceğini vurguluyor. Zaten yüksek olan özel okul ücretlerine bir de fahiş servis maliyeti eklenince, orta gelirli ailelerin çocuklarını özel okula göndermesi neredeyse imkansız hale geliyor. Bu durum, eğitimde fırsat eşitsizliğini derinleştiriyor.
Önerilen çözümler arasında, belediyelerin okul servislerini sübvanse etmesi, kooperatifleşme yoluyla maliyetlerin düşürülmesi ve velilerin karar süreçlerine dahil edilmesi yer alıyor. Ayrıca, okul servislerinin dijital platformlar üzerinden şeffaf fiyatlandırma ile sunulması ve rekabetin artırılması gerektiği belirtiliyor.
Sonuç olarak, İstanbul'da özel okul servis ücretleri veliler için ciddi bir ekonomik yük haline gelmiş durumda. Taksiyle gidiş-dönüşün bile daha ucuza gelmesi, sorunun boyutunu gözler önüne seriyor. Yetkililerin bir an önce denetimleri artırması ve makul bir ücret politikası belirlemesi, hem velilerin hem de eğitim sisteminin geleceği açısından kritik önem taşıyor.
