Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 15 Kasım 2025 tarihinde İstanbul Kongre Merkezi'nde başlayan "Ulaşım ve Altyapıda Türkiye Yüzyılı Zirvesi"nin açılış oturumunda yaptığı konuşmada, yap-işlet-devret modelinin kamu maliyesine etkilerini değerlendirdi. Bakanlık ile Albayrak Medya iş birliğinde düzenlenen zirvede Uraloğlu, "Rakamlarla gelinen faydayı oraya koydu" diyerek projelerin sağladığı tasarrufun altını çizdi.
Yap-İşlet-Devret Modelinin Kamuya Katkısı
Uraloğlu, konuşmasında yap-işlet-devret projelerinin kamu kaynakları üzerindeki yükü hafiflettiğini belirterek, "Bu model sayesinde 51 milyar dolarlık bir kamu yatırımı gerçekleştirmek zorunda kalmadık" ifadelerini kullandı. Bakan, söz konusu tutarın devletin genel bütçesinden karşılanması halinde altyapı yatırımlarının yıllara yayılacağını ve hizmete geçişin gecikeceğini vurguladı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre, yap-işlet-devret yöntemiyle hayata geçirilen projeler arasında İstanbul Boğazı'na inşa edilen köprüler, otoyollar, havalimanları ve şehir hastaneleri gibi büyük ölçekli yatırımlar bulunuyor. Uraloğlu, bu projelerin ülke ekonomisine katkısının sadece inşaat aşamasıyla sınırlı olmadığını, işletme döneminde de istihdam ve lojistik avantaj sağladığını dile getirdi.
51 Milyar Dolarlık Yatırımın Detayları
Bakan Uraloğlu'nun açıklamasına göre, yap-işlet-devret kapsamında bugüne kadar toplam 51 milyar dolarlık yatırım kamu kaynakları kullanılmadan tamamlandı. Bu tutarın, devletin borçlanma ihtiyacını azalttığını ve faiz yükünü düşürdüğünü savunan Uraloğlu, "Eğer bu projeleri bütçeden yapsaydık, bugün çok daha farklı bir mali tabloyla karşı karşıya olurduk" dedi.
Zirvede konuşan diğer uzmanlar ise yap-işlet-devret modelinin şeffaflık ve denetim boyutuna dikkat çekti. Modelin kamu-özel iş birliği çerçevesinde yürütüldüğünü hatırlatan katılımcılar, sözleşme koşullarının ve gelir garantilerinin kamu yararı gözetilerek düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.
Zirvenin Amacı ve Gelecek Vizyonu
"Ulaşım ve Altyapıda Türkiye Yüzyılı Zirvesi", sektör paydaşlarını bir araya getirerek 2053 vizyonu çerçevesinde ulaştırma politikalarını tartışmak üzere düzenlendi. Etkinlikte, demiryolu ağırlıklı yatırımlar, akıllı ulaşım sistemleri ve yeşil enerji dönüşümü gibi başlıklar ele alınıyor. Uraloğlu, önümüzdeki dönemde yap-işlet-devret modelinin özellikle lojistik merkezler ve liman projelerinde daha fazla kullanılacağını söyledi.
Bakan, Türkiye'nin coğrafi konumunun sunduğu avantajları hatırlatarak, "Asya ile Avrupa arasındaki ticaret yollarının merkezindeyiz. Bu potansiyeli değerlendirmek için özel sektörle iş birliğini sürdüreceğiz" dedi. Zirve, iki gün boyunca paneller ve sunumlarla devam edecek.
Yap-işlet-devret projeleri, kamu kaynaklarının sınırlı olduğu dönemlerde altyapı yatırımlarını hızlandırmak için Türkiye'de 1980'lerden bu yana uygulanıyor. Ancak model, özellikle gelir garantileri ve sözleşme süreleri nedeniyle zaman zaman eleştiriliyor. Uraloğlu'nun açıklamaları, hükümetin bu modeli savunmaya devam edeceğini gösteriyor. Önümüzdeki yıllarda yeni projelerin de aynı yöntemle hayata geçirilmesi bekleniyor.
