Günlük hayatta sıkça karşılaşılan unutkanlık sorunu, özellikle ilerleyen yaşlarda daha belirgin hale geliyor. Ancak uzmanlar, her unutkanlığın bir hafıza bozukluğu olmadığını, bazen sorunun dikkat dağınıklığından kaynaklanabileceğini belirtiyor. İstanbul'da yaşayan 45 yaşındaki Ayşe Yılmaz, son zamanlarda sık sık anahtarını kaybettiğinden ve randevularını unuttuğundan yakınıyor. “Bende unutkanlık başladı” diyerek endişelenen Yılmaz gibi pek çok kişi, aslında yaşadığı yoğun stres ve dikkat dağınıklığının farkında olmayabiliyor.
Unutkanlık mı, Dikkat Eksikliği mi?
Nöroloji Uzmanı Dr. Elif Kaya, unutkanlık şikayetlerinin altında yatan nedenlerin çeşitlilik gösterdiğini ifade ediyor. “Hafıza, beynin bilgiyi depolama ve geri çağırma yeteneğidir. Ancak bazen bilgi hiç depolanmaz, çünkü kişi o anda dikkatini verememiştir. Bu durumda unutkanlık değil, dikkat dağınıklığı söz konusudur” diyor. Dr. Kaya, özellikle iş yaşamının yoğunluğu, ailevi sorunlar ve maddi kaygılar gibi stres faktörlerinin dikkati olumsuz etkilediğini vurguluyor.
Yaşla Birlikte Artan Endişe
Yaş ilerledikçe unutkanlık şikayetleri daha sık dile getiriliyor. Ancak bu durum her zaman bir hastalığın habercisi olmayabiliyor. Psikolog Dr. Mehmet Demir, “Orta yaş ve üzeri bireylerde unutkanlık korkusu yaygın. Ancak yapılan araştırmalar, bu kişilerin büyük bir kısmında hafıza testlerinin normal olduğunu gösteriyor. Sorun daha çok dikkat süreçlerinde yaşanıyor” şeklinde konuşuyor. Demir, zihinsel yükün fazla olmasının, aynı anda birçok işle uğraşmanın da unutkanlık hissini artırdığını ekliyor.
Ne Zaman Endişelenmeli?
Uzmanlar, unutkanlığın günlük yaşamı ciddi şekilde etkilemeye başladığında bir doktora başvurulması gerektiğini belirtiyor. Dr. Elif Kaya, “Eğer unutkanlık nedeniyle işinizi kaybediyor, evinizin yolunu bulamıyor veya yakınlarınızı tanıyamıyorsanız bu bir alarm işaretidir. Ancak ara sıra anahtar unutmak, isim hatırlayamamak normal olabilir” diyor. Kaya, düzenli uyku, dengeli beslenme ve zihinsel egzersizlerin unutkanlık şikayetlerini azaltabileceğini sözlerine ekliyor.
Uzmanlardan Öneriler
Unutkanlık ve dikkat dağınıklığından korunmak için bazı basit önlemler alınabilir. İşte uzmanların önerileri:
- Günlük planlama yapın ve yapılacaklar listesi kullanın.
- Dikkat dağıtıcı unsurları (telefon, sosyal medya) çalışırken ortadan kaldırın.
- Düzenli egzersiz yapın; fiziksel aktivite beyin sağlığını destekler.
- Yeterli ve kaliteli uyku uyuyun.
- Stres yönetimi tekniklerini öğrenin (meditasyon, nefes egzersizleri).
- Omega-3 açısından zengin besinler tüketin.
- Bulmaca çözmek, kitap okumak gibi zihinsel aktivitelerde bulunun.
Toplumda Farkındalık Artıyor
Son yıllarda unutkanlık ve Alzheimer farkındalığı artsa da, uzmanlar hâlâ toplumda yanlış bilinenler olduğunu belirtiyor. Dr. Mehmet Demir, “Her unutkanlık Alzheimer değildir. Ancak unutkanlık şikayeti olan kişilerin bir nöroloğa veya psikiyatriste danışması, altta yatan nedeni öğrenmek için önemlidir. Erken teşhis, tedavi edilebilir nedenlerin ortaya çıkarılmasını sağlar” diyor. Demir, özellikle depresyon, vitamin eksiklikleri, tiroid bozuklukları gibi durumların da unutkanlığa yol açabileceğini hatırlatıyor.
Unutkanlıkla ilgili en büyük yanılgı, her unutkanlığın yaşla birlikte kaçınılmaz olduğu düşüncesidir. Oysa yaşam tarzı değişiklikleri ve doğru yaklaşımlarla bu sorunun üstesinden gelinebilir. Uzmanlar, unutkanlık şikayeti olan bireylerin önce bir sağlık kuruluşuna başvurmasını, ardından günlük alışkanlıklarını gözden geçirmesini öneriyor.
